Dąbrówka Starzeńska

Wieś na prawym brzegu Sanu na południe od Dynowa. Dużą atrakcją wsi są malownicze ruiny zamku Stadnickich ulokowane na wyniosłej skarpie nad Sanem

 

DĄBRÓWKA STARZEŃSKA

Miejscowość leżąca w malowniczej dolinie Sanu, z pozostałościami, okazałego niegdyś, zamku Stadnickich. Pozostał natomiast otaczający go park dworski. Piękne krajobrazy, oaza ciszy i spokoju. Okolica wymarzona dla rowerzystów, wędrówek pieszych, spływów kajakowych i wędkarzy.

Dąbrówka Starzeńska w XV w. należała do Kmitów, którzy posiadali rozległe dobra w całym dorzeczu Sanu. Prawdopodobnie już wówczas istniał tu drewniany zameczek, strzegący starego szlaku handlowego. W połowie XVI w. wieś przejęli Stadniccy, którzy uczynili z niej centrum klucza ziemskiego. Wkrótce rozpoczęli budowę dworu obronnego, przebudowanego z czasem na duży zamek. Inicjatorem całego przedsięwzięcia miał być sam Stanisław Stadnicki, zwany „Diabłem Łańcuckim”, znany na Podkarpaciu magnat, inicjator licznych procesów i lokalnych wojen, opisanych barwnie przez Władysława Łozińskiego w „Prawem i lewem”. W 1789 r. miejscowość wraz z zamkiem nabył Piotr Starzeński, od którego nazwiska przyjął się drugi człon nazwy miejscowości. Starzeńscy utrzymali majątek do II wojny światowej.

Zamek i dwór na mapie z 1851r. (www.wikipedia.org)

Warto zobaczyć: dużą atrakcją wsi są malownicze ruiny zamku Stadnickich, ulokowane na wyniosłej skarpie nad Sanem. Z dużego niegdyś zamku zachowały się jedynie pozostałości baszt narożnych oraz zabytkowy park, pełen starych i rzadkich gatunków drzew. W przeszłości założenie było bronione przez bramę obronną oraz fosy, które według miejscowej tradycji wykopać mieli jeńcy tatarscy. Cała zabudowa tworzyła zamknięty czworobok. W parku przetrwała piękna grabowa aleja, która prowadzi do kaplicy grobowej Starzeńskich.

Kaplica grobowa Starzeńskich, fot. Bogdan Śnieżek (www.wikipedia.org)

W zamku przez wieki zgromadzono wiele zabytkowych mebli, dzieł sztuki i bogatą bibliotekę. Niestety, wszystko to przepadło w zawierusze obu wojen światowych. Kiedy na Sanie ustalono granicę sowiecko-niemiecką w 1939 r,. zamek znalazł się w rękach sowieckich i został doszczętnie splądrowany. Bezpośrednio zaś po wojnie spłonął, podpalony przez oddziały UPA. Od tego czasu znajduje się w ruinie.

Turystyka: wzdłuż doliny Sanu przebiega szlak rowerowy „Szlak Nadsańskich Umocnień” – część południowa (znaki czarne), który prezentuje zabytki militarne z okresu II wojny światowej (pozostałości tzw. „Linii Mołotowa”). Szlak rozpoczyna się w Solinie i prowadzi wzdłuż Sanu, aż do Przemyśla. Doliną Sanu prowadzi również rowerowy szlak  „Prawem i lewem” – odcinek dubiecki (znaki zielone). Tematycznie nawiązuje on do prozy Władysława Łozińskiego opisującego dzieje szlachty zamieszkującej tereny ziemi przemyskiej i sanockiej na przełomie XVI i XVII wieku.  Amatorom wypraw kajakowych warto polecić bardzo atrakcyjny szlak wodny „Błękitny San”, który rozpoczyna się poniżej Jeziora Myczkowieckiego Sanu, a kończy się u ujścia Wisły. Niezwykłe bogactwo przyrody i całość wód na tym odcinku objęta jest ochroną w ramach europejskiej sieci Natura 2000.  Ciekawą trasą edukacyjną jest ścieżka “KOPANINY”, która rozpoczyna się na polu biwakowym Nadleśnictwa Dynów Umożliwia ona turyście poznanie odkrywki geologicznej, drzewostanu bukowo-jodłowego porastającego pięknie urzeźbiony teren, zasad gospodarki leśnej, asortymentu drewna oraz stanowiska czynnej ochrony płazów.

W okolicy: Dąbrówka Starzeńska leży na obszarze Parku Krajobrazowego Pogórza Przemyskiego. Występują tu głównie lasy jodłowo-bukowe, które stanowią ostoje dla wielu rzadkich zwierząt. Licznie występują tu gatunki chronione, w tym kłokoczka południowa, bluszcz pospolity, wawrzynek wilczełyko, goryczka orzęsiona, zimowit jesienny i kilka gatunków storczykowatych. Amatorzy obserwacji ptaków mogą tu zaspokoić najbardziej wybredne oczekiwania. Spotkać tu można takie gatunki, jak orzeł przedni, orlik krzykliwy, dzięcioł trójpalczasty, puszczyk uralski. Dolina Sanu to również wspaniały teren dla wędkarzy.

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.