Dobra (Szlachecka)

Dobra słynie z niespotykanego w Polsce zespołu zabytkowego złożonego z dwóch cerkwi przy czym jedna z nich to tzw. cerkiew bramna zwana też wieżową. 

DOBRA

Miejscowość położona w malowniczej dolinie Sanu na pradawnym szlaku handlowym z Rusi na Węgry. W centrum wsi unikatowa dzwonnica bramna z XVII wieku. Okolica pełna zabytków i pięknych krajobrazów Gór Słonnych.

Dobra (do 1949 r. Dobra Szlachecka i Dobra Rustykalna) to wieś położona w dolinie Sanu u podnóża Gór Sanocko – Turczańskich, kilkanaście kilometrów od Sanoka. Kiedy król Władysław Jagiełło nadawał te ziemie w 1402 r. braciom Jurowi, Zanowi i Dymitrowi miejsce to nazywano Dobre Pole. Położone na starym szlaku handlowym musiało być zamieszkane dużo wcześniej, w czasach staroruskich. Od XV wieku istniał tu podział wsi na Szlachecką i Rustykalną. Dzisiaj położona nieco na uboczu miejscowość nabiera turystycznego znaczenia z uwagi na walory krajobrazowe. Jest swoistą strefą ciszy i czystego powietrza dzięki sąsiedztwu rozległych kompleksów leśnych Parku Krajobrazowego Gór Słonnych. Jej atutem jest też malownicze i widokowe położenie na szerokim tarasie doliny Sanu. Są tu wszelkie warunki do uprawiania aktywnego wypoczynku w formie turystyki pieszej, rowerowej i wodnej.

Warto zobaczyć: istnieje tu niespotykany w Polsce zespół zabytkowy złożony z dwóch cerkwi przy czym jedna z nich to tzw. cerkiew bramna, zwana też wieżową. Jej powstanie datowane jest na co najmniej XVII w. Ten unikalnej konstrukcji obiekt został w XIX wieku przebudowany. Usunięto wówczas podwaliny słupowo-ramowej wieży, opierając jej konstrukcję nośną bezpośrednio na kamiennym cokole tworzącym bramę.

Druga świątynia p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego datowana jest na 1879 rok. Niewykluczone jednak, że jest to obiekt znacznie starszy, a jedynie został przebudowany w tymże roku. Cerkiew została wówczas rekonsekrowana, przyjmując nowe wezwanie, przeniesione z cerkwi bramnej, która zaczęła pełnić rolę dzwonnicy. Wiadomo, że w dzwonnicy do II wojny światowej znajdował się XVII-wieczny ikonostas. We wsi zachowało się jeszcze sporo starej zabudowy, a także piękne kapliczki przydrożne.

Turystyka: wytyczone tędy szlaki turystyczne umożliwiają dotarcie do wszystkich najciekawszych miejsc w okolicy. Biegnie tędy rowerowy „Szlak Ikon” oznakowany na niebiesko, który prowadzi z Sanoka wzdłuż Sanu do Ulucza, a następnie przez Pogórze Przemyskie, aż na Roztocze. Na jego trasie zobaczyć można, usytuowane wśród przepięknych krajobrazów, jedne z najstarszych  cerkwi w Polsce. Zabytkowe obiekty sakralne okolicy, można także zwiedzać poruszając się samochodowym Szlakiem Architektury Drewnianej na trasie z Sanoka do Dynowa.

Równie ciekawa tematycznie i unikalna w tej części Europy jest południowa część trasy rowerowego „Szlaku nadsańskich umocnień”. Prezentuje on zabytki militarne II wojny światowej jakimi są pozostałości  tzw. „Linii Mołotowa”. Szlak rozpoczyna się w Solinie i prowadzi wzdłuż Sanu, aż do Przemyśla. Doliną Sanu prowadzi też rowerowy szlak „Prawem i lewem”. Tematycznie nawiązuje on do prozy Władysława Łozińskiego opisującego dzieje szlachty zamieszkującej tereny ziemi przemyskiej i sanockiej na przełomie XVI i XVII wieku. Amatorzy wypraw wodnych mogą skorzystać ze szlaku wodnego „Błękitny San”, który znakomicie nadaje się do wypraw kajakowych. Liczne, rozlokowane wzdłuż rzeki ośrodki wypoczynkowe i kempingi umożliwiają zaplanowanie spływu bez korzystania z namiotu. Szlak bierze swój początek kilka kilometrów poniżej źródeł Sanu a kończy się u ujścia Wisły.

W okolicy: teren obfituje w unikalne zabytki i miejsca historyczne, jakich nie spotka się w innych częściach Polski. W Uluczu na wzgórzu Dębnik znajduje się jedna z najstarszych cerkwi w Polsce otoczona starym cmentarzem. W okolicznych miejscowościach zachowały się dawne cerkwie, w których podziwiać można piękne ikonostasy (Siemuszowa, Hołuczków, Tyrawa Solna, Łodzina, Hłomcza).

Ikonostas cerkwi w Hłomczy

Warto wybrać się do Sanoka, słynnego w Europie z dużej kolekcji ikon karpackich znajdującej się w Muzeum Historycznym i największego w Polsce Skansenu, gdzie zgromadzono ponad 180 obiektów architektury drewnianej Łemków, Bojków i Pogórzan. Okolica urzeka przede wszystkim pięknem krajobrazu i niecodzienną scenerią doliny Sanu, który toczy tu spokojnie swoje wody w rozległej pradolinie. To prawdziwy raj dla ptactwa wodnego, miłośnicy ornitologii znajdą tu zatem  idealne warunki do jego obserwacji. Nietrudno zobaczyć tu czaple siwą, kaczki, mewy, czarnego czy białego bociana. Jest to także świetne miejsce dla wędkarzy.

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.