Duszatyn

Duszatyn, w którego okolicy podziwiać można niesamowite twory przyrody na przełomach Osławy. Jedną największych atrakcji a zarazem osobliwości przyrodniczych są leżące w lasach Chryszczatej Jeziorka Duszatyńskie.

DUSZATYN

Duszatyn to wieś lokowana na prawie wołoskim przed 1572 r., obecnie niewielka osada leśna (zaledwie kilka domów), zagubiona w dolinie Osławy u podnóży Wysokiego Działu i Chryszczatej. W 1923 r. dolinę Osławy ożywiła nieco budowa kolejki wąskotorowej z Rzepedzi do Smolnika, powstały tu tartaki i małe stacyjki kolejowe. W przeszłości z kolejki  mogli korzystać również mieszkańcy i turyści jednak ten odcinek wyłączono z ruchu ostatecznie w 1994 r.

Dziś po dawnych mieszkańcach tej łemkowskiej wioski przetrwał tylko przydrożny żeliwny krzyż na rozstaju dróg. Takie opuszczone, prawie dzikie doliny nadają się jednak idealnie do uprawiania pieszej turystyki aktywnej.

Duszatyn na mapie z 1937 roku (wikipedia.org)

Największe atrakcje:

To osobliwości przyrodnicze  leżące w lasach Chryszczatej Jeziorka Duszatyńskie. W Wielkanoc 1907 r. po długotrwałych ulewach, na zachodnich stokach jej masywu nastąpiło potężne osunięcia zboczy, przypominające wg. relacji świadków trzęsienie ziemi. Zatarasowanie potoku Olchowy spowodowało powstanie trzech jeziorek, z których dwa istnieją do dziś. W 1957 r. utworzono na tym obszarze rezerwat “Zwiezło”.

Będąc w okolicy warto zobaczyć:

W sąsiedztwie Duszatyna podziwiać można niesamowite twory przyrody na przełomach Osławy. W 2000 r. teren tej przyrodniczej osobliwości objęto  rezerwatem  przyrody “Przełom Osławy pod Duszatynem” o powierzchni 322 ha. Tworzą go bukowe lasy góry Karnaflowy Łaz i meandry Osławy wokół wzgórza Łokieć. Rzeka zatacza ogromny prawie 2 kilometrowy łuk i zbliża się do górnego koryta na zaledwie 100 m.  Do Duszatyna dociera co prawda trasa kolejki leśnej ale od kilkunastu lat jest nieczynna.  W sezonie letnim kursy kolejki odbywają się z Majdanu przez Balnicę i Wolę Michową do sąsiedniego Smolnika. Tropiciele śladów przeszłości mogą zajrzeć  na dawny cmentarz przycerkiewny, na którym najstarsze nagrobki pochodzą z połowy XIX w.

W pobliskim Łupkowie możemy obejrzeć a nawet przejść jeden z dłuższych tuneli kolejowych w Karpatach. Wybudowany przez Austriaków w 1874 r. pod Przełęczą Łupkowską, mierzy sobie 642 m długości. Miłośnicy starej architektury sakralnej mogą podziwiać w okolicy piękne i unikatowe drewniane cerkwie łemkowskie w Radoszycach, Wisłoku Wielkim, Smolniku, Rzepedzi, Turzańsku czy Szczawnem.

Turzańsk

W Komańczy warto odwiedzić klasztor Sióstr Nazaretanek, w którym więziony był w latach 1955-56 Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński. Tam też w cerkwi greckokatolickiej znajduje się mini-muzeum łemkowskie ze zbiorami etnograficznymi. Podobny charakter ma Izba Pamięci Kultury Łemkowskiej, którą prowadzi Pani Daria Boiwka. W Woli Michowej funkcjonuje ośrodek hodowli żubra a w okolicznych lasach żyje ich ponad setka.

Turystyczne aktywno-kulturowe inspiracje:

Okolice Duszatyna to dobry punkt wypadowy do krótszych spacerów i dłuższych wędrówek – przebiegają tedy przecież najważniejsze turystyczne trasy karpackie. Pierwszy to Wschodniobeskidzki pieszy szlak górski (znaki czerwone) z Komańczy do Wołosatego. Wędrując nim dotrzemy w masyw Chryszczatej (997 m), mijając po drodze unikatowe Jeziorka Duszatyńskie (rezerwat przyrody „Zwiezło”). Przebiega tędy także transbeskidzki szlak konny PTTK, prowadzący od pasma granicznego, krętą doliną Osławy przez Dusztyn, Prełuki do Komańczy. Kolejny to szlak pieszy Dobrego Wojaka Szwejka (znaki czarno-żółte), biegnący od granicy ze Słowacją (przełęcz Radoszycka) przez Komańczę do Sanoka. Z kolei rowerowy „Szlak Ikon” (znaki czerwone) biegnie doliną Osławy, a na jego trasie podziwiać można najpiękniejsze cerkwie łemkowskie w Radoszycach,  Komańczy, Rzepedzi, Turzańsku czy Szczawnem.

Komańcza

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.