Fenomen bieszczadzkiej przyrody

Całe Bieszczady to swoisty fenomen. Bogactwo przyrody, kultury, sztuki i krajobrazów wzajemnie się uzupełniają i przenikają, stanowią swoistą całość.

Niewątpliwym fenomenem tego regionu to – zaraz po krajobrazach – jest oczywiście przyroda.

Bieszczady stanowią granicę roślinności wschodniokarpackiej, są, więc wyodrębnione przyrodniczo od pozostałych gór w Polsce. W całych Bieszczadach Zachodnich występuje ok. 900 gatunków roślin naczyniowych, 300 gatunków porostów i 250 gatunków mchów. Roślinność jest więc tutaj niezmiernie ciekawa. Występuje tutaj 30 gatunków roślin charakterystycznych dla Alp i Bałkanów m.in. wilczomlecz karpacki, goździk skupionywężymord górskiciemiężyca biała.

Ciemiężyca biała
Goździk skupiony

Niespotykany jest układ pięter roślinnych – w Bieszczadach są tylko 3 piętra (przykładowo Tatry mają 5). Najniżej występuje las bukowy (charakterystyczny dla lasów bieszczadzkich), bukowo – jodłowy i olszyna. Na wysokości 600-1150m dominuje buk z jodłą i jaworem. Górna granica to skarłowaciałe buczyny. Powyżej 1150 m znajdują się połoniny – porośnięte roślinnością charakterystyczną dla wierzchowin górskich – trawy, borówczyny.

Ciekawą roślinność prezentują torfowiska wysokie m.in. w dolinie Sanu i okolicach Wołosatego- chronione, jako rezerwaty przyrody – występują tutaj  pierwotne gatunki roślin.

Torfowisko w Tarnawie Niżnej

Najciekawsze pod względem flory w Bieszczadach – to piętro połonin. Kształtowało się ono, częściowo dzięki klimatowi specyficznemu dla tych gór, ale głównie dzięki specyfice działalności ludzkiej: wypasy bydła, koszarowania bydła i owiec, wycinania zarośli, wypalania lasów, by uzyskać większe połacie łąk. Obecnie połoniny to teren chroniony w Bieszczadzkim Parku Narodowym. Wśród najrzadszych – spotkamy murawę z kostrzewą niską i pięciornikiem złotymborówczysko połoninowe czy dziewięścił.

Fenomenem na niższych partiach są słynne lasy bukowe. To drzewo twarde i odporne na niesprzyjające warunki, smukłe, – bo to jego pogoń za światłem. Ich srebrzysta i omszała kora to charakterystyczny wygląd lasu bukowego, a jesienią oddają swoje piękno barwami.

Lasy, połoniny i łąki – to także fauna bieszczadzka.

Spotkać możemy tutaj gatunki wyjątkowe – np. muchołówkę czy węża Eskulapa. Specyficzne i duże zalesienie oraz małe zaludnienie mają wpływ na występowanie tutaj ( w znacznych ilościach): niedźwiedzi brunatnych, wilków, rysi, żubrów, żbików, łosi czy bobrów.

Z tych latających mieszkańców występują tutaj m.in. – orliki krzykliwe, sokoły, rzadkie gatunki sów (puszczyk uralski, sóweczka, puchacz – gatunek ginący), orzeł przedni czy bocian czarny.

Z tych trawiastych i łąkowych mieszkańców spotykamy m.in. derkacza, traszki górskie, salamandry plamiste, jelonka rogacza, żmiję zygzakowatą. W Dolinie Sanu występuje pod ścisłą ochroną populacja węża Eskulapa (rezerwat Krywe).

Traszka górska

Bieszczady to piękno flory i fauny  już samo w sobie przez 4 pory roku:

Zima – piękna i groźna, panują tutaj surowe warunki klimatyczne, gruba pokrywa śnieżna na szczytach i dolinach, ale uroku widoków – nie zastąpi nic.

Zimowy spacer po połoninie

Wiosna – jest to czas piękna i budzącej się przyrody, wszędzie cisza i spokój, a takich jak w Bieszczadach łąk i śpiewu ptaków nie uświadczymy nigdzie indziej.

Lato – zieleń połonin, buczynowych lasów, atrakcje turystyczne, ale niekiedy też tłumy na szlakach.

Jesień – spokojne szlaki, a na nich prawdziwi koneserzy turystyki. Wrzesień i październik to czas wybarwiania się bukowych lasów. Po prostu – feeria barw.

A Ty zadecyduj – kiedy, gdzie i jak. Bieszczady są zawsze i od zawsze piękne.

Lidia Tul-Chmielewska

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.