Komańcza i okolice

Komańcza to duża wieś o charakterze letniskowym, położona w dolinie rzeki Osławica przy trasie Sanok – Radoszyce – Medzilaborce (Słowacja) w miejscu przecięcia z Drogą Transkarpacką. Została założona jako wieś królewska na prawie wołoskim w 1512 roku.

Na temat pochodzenia jej dosyć egzotycznej nazwy istnieje kilka wersji. Niewątpliwie jest nazwą pochodzenia wołoskiego od imienia Kuman (stąd Kumanecki Potok, obecnie Barbarka). Wieś ożywiła się gospodarczo po wybudowaniu w latach 1872-1888 linii kolejowej z Przemyśl – Zagórz do Budapesztu przez Przełęcz Łupkowską.

Położenie wsi w rozleglej kotlinie potoków Osławica oraz Barbarka, jej walory krajobrazowe i kulturowe, specyficzny mikroklimat oraz występowanie siarczkowych wód mineralnych sprawiły, że  już w okresie międzywojennym zaczęły powstawać tu pierwsze pensjonaty dla letników.

Wieś posiadała nawet dwie stacje kolejowe w centrum i Komańcza–Letnisko. W latach 30. XX wieku przeżywała pomyślny rozwój. Po wysiedleniach w ramach Akcji „Wisła” części mieszkańców udało się wrócić w rodzinne strony. Obecnie Komańcza jest ważnym punktem na turystycznej mapie pogranicza Bieszczadów i Beskidu Niskiego. Już w latach 60. i 70. XX w. przeżywała boom turystyczny. W ostatnich latach powstało tu wiele gospodarstw agroturystycznych, hotelików, pensjonatów, galerii, a także punktów usługowych i gastronomicznych. Funkcjonuje tu całoroczne schronisko PTTK, Gminne Centrum Informacji Turystycznej, zimą działa wyciąg narciarski. Posiadany od 1974 r. formalny status miejscowości uzdrowiskowej sprawia, że jest coraz liczniej odwiedzanym miejscem, gdzie można przyjemnie wypocząć i uprawiać wszelkie formy turystyki aktywnej.

Co warto zobaczyć w Cisnej i najbliższej okolicy?

 

Nasze Top 5 atrakcji

1. Klasztor Sióstr Nazaretanek

Więziony w nim był w latach 1955-56 Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński.

 

2. Dwa cmentarze wojskowe z okresu I wojny światowej.

Jeden nieopodal stacji PKP, a drugi przy przystanku PKP Komańcza – Letnisko.

 

3. Cerkiew prawosławna z cmentarzem prawosławnym i greckokatolickim.

 

4. Cerkiew greckokatolicka

Znajduje się tu mini-muzeum łemkowskie ze zbiorami etnograficznymi.

 

5. Izba Pamięci Kultury Łemkowskiej

Izbę Pamięci Kultury Łemkowskiej prowadzi Pani Daria Boiwka. Przez lata gromadziła wraz mężem oryginalne pamiątki rodzinne, przedmioty codziennego użytku, np. żarna czy stroje łemkowskie. Podziwiać tu można kunsztowne hafty i słynne krywulki oraz hardany komaneckie. We wsi zachowało się też trochę tradycyjnego budownictwa drewnianego w postaci starych łemkowskich chyż, dawnych pensjonatów, zabudowy gospodarczej.

 

Dostępne szlaki turystyczne:

Przez Komańczę przebiega kilka szlaków rowerowych:

  • Transgraniczna trasa rowerowa Komańcza – Medzilaborce (Cross-Boundary Cycling Route Komańcza – Medzilaborce)
  • Rowerowy „Szlak Ikon” (znaki czerwone) wiodący doliną Osławy, na którym podziwiać można najpiękniejsze cerkwie łemkowskie
  • Karpacki Szlak Rowerowy (znaki czerwone)
  • Rowerowy szlak Śladami Przygód Dobrego Wojaka Szwejka (znaki zielone R 63)
  • Szlak pieszy Dobrego Wojaka Szwejka (znaki czarno-żółte), biegnący od granicy ze Słowacji do Sanoka.

Położenie Komańczy sprawia, że przebiegają tędy i krzyżują się różne szlaki i trasy turystyczne. Dzięki temu istnieje wiele możliwości zaplanowania ciekawych wycieczek o różnym stopniu trudności, tematyce i na każdą porę roku.

  • Szlak pieszy czerwony – Główny Szlak Beskidzki z Komańczy do Cisnej

Trasa: Komańcza – nieistniejąca wieś Prełuki – rezerwat  “Zwiezło” (Jeziorka Duszatyńskie) – masyw Chryszczatej (998 m n.p.m.) – dalej przez pasma połonin – Przełęcz Żebrak (812 m n.p.m.) – Jaworne (992 m n.p.m.) – Wołosań (1071 m n.p.m.) – Sąsów (1010 m n.p.m.) – Berest (942 m n.p.m.) – Hon (820 m n.p.m.) – Cisna.

Zobaczysz: linię “Bieszczadzkiej Kolejki”, Jeziorka Duszatyńskie, wspaniałe krajobrazy oraz betonowy słup na szczycie Chryszczatej, będący pozostałością po cmentarzu z I wojny światowej.

Czas  przejścia – ok. 10h

 

  • Ścieżka Historyczno-Przyrodnicza

Wokół Komańczy wytyczono dydaktyczną ścieżkę historyczno-przyrodniczą (znaki czerwone) o długości ok. 7 km. Przez wszystkie ciekawsze zabytki oraz atrakcyjne przyrodniczo i krajobrazowo miejsca. Na trasie podziwiać można dwie cerkwie komaneckie greckokatolicką (przeniesioną tu z Dudyniec) i prawosławną, jedną z najpiękniejszych w Polsce. Niestety obiekt podziwiany dzisiaj to już wierna kopia świątyni wybudowanej w 1802 r., która spłonęła w 2006 r. Znawcy twierdzą jednak, że po odbudowie jest jeszcze piękniejsza.

Po kilkukilometrowej wędrówce dochodzimy do zabudowań Klasztoru Sióstr Nazaretanek, w którym więziony był w latach 1955-56 Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński. Na pamiątkę tego faktu, utworzono w klasztorze Izbę Pamięci Kardynała, w której zgromadzono wiele pamiątek związanych z jego obecnością w tym miejscu.

Nieco dalej oglądać można cmentarz wojskowy z okresu I wojny światowej.

W centrum wsi stoi odbudowany w 1950 r. kościół rzymskokatolicki.

 

Gdzie można smacznie zjeść?

Na chwile wytchnienia i dobre jedzenie zapraszamy do restauracji “Pod Kominkiem”. Restauracja  otwarta jest w sezonie letnim lipiec – sierpień, codziennie od godziny 9.00 do 20.00. W menu znajdują się dania kuchni Polskiej i regionalnej, pieczony pstrąg oraz niepasteryzowane piwa regionalne.

Na odpoczynek przy pysznej kawie, gdzie przy okazji poznasz łemkowską tradycję zaprasza Łemkowska Kuźnia w Komańczy. W kuźni prowadzone są warsztaty kowalskie, a także warsztaty z pieczenia chleba.

Oprócz części warsztatowej w Kuźni można spróbować m.in. wypieków z pieca chlebowego oraz napić się smacznej kawy zbożowej. Natomiast w galerii zakupić regionalne, sięgające korzeni nie tylko łemkowskich,  pamiątki mi.in. ikony, obrazy na szkle, wyroby kowalskie, płaskorzeźby, kolekcje odzieżowe z lnu oraz bawełny.

 

Co warto zobaczyć w okolicy?

W pobliskim Łupkowie możemy podziwiać jeden z dłuższych tuneli kolejowych w Karpatach. Wybudowany przez Austriaków w 1874 roku pod Przełęczą Łupkowską ma długość  642 m, a znajduje się na wysokości 640 m n.p.m. Można nim przejechać rowerem i dołączyć do rowerowego szlaku słowackiego (znaki zielone) Palota – Medzilaborce. Miłośnicy starej architektury sakralnej mogą podziwiać w okolicy piękne i unikatowe drewniane cerkwie łemkowskie w Radoszycach, Smolniku, Rzepedzi, Turzańsku (wpisana na listę UNESCO) czy też Szczawnem.

Dla amatorów pieszych wędrówek warto polecić wycieczki do rezerwatu przyrody “Zwiezło” i Jeziorka Duszatyńskie, powstałe w 1907 r. na wskutek olbrzymiego osuwiska. Po drodze podziwiać można przełomowy odcinek Osławy w Dusztyniu. Warto wybrać się na spacer w opustoszałą dolinę Jawornika, gdzie można jeszcze odnaleźć liczne ślady po mieszkańcach tej nieistniejącej wioski.

Komańcza jest idealnym miejscem wypoczynku o każdej porze roku!

Prawdziwym pasjonatom podróżowania, żadna pora roku nie straszna. Śnieg, deszcz czy upalne lato nie ma znaczenia. Komańcza gwarantuje szereg możliwości i atrakcji o każdej porze roku.  Pieszo, rowerem czy na końskim grzbiecie, każdy znajdzie odpowiednią dla siebie możliwość wypoczynku.

 

Największe imprezy:

  • Luty – Zimowe Tropy Żbików – wyścig rowerów górskich
  • Sierpień – Wakacje z jogą, Spotkania Przygraniczne Polski i Słowacji, Piknik Zdrowej Żywności
  • Wrzesień – Harsymiada, Na Pasterskim Szlaku – zakończenie Redyku Bieszczadzkiego

Zaplanuj swoją podróż w Bieszczady!

 

Atrakcje i usługi z tego regionu:

Murale Arkadiusza Andrejkowa w Komańczy

W ramach polsko-słowackiego projektu „W sercu Karpat – granica, która łączy” w Komańczy pojawiły się dwa wyjątkowe murale. Wilk i puchacz autorstwa Arkadiusza Andrejkowa. Sanocki artysta, z pomocą polskich i słowackich uczniów oraz studentów stworzył dwa ogromne obrazy, każdy o powierzchni ok. 20m2. https://www.instagram.com/p/BZwNdtbhCoN/?taken-by=arkadiusz_andrejkow Od 1998r. wilki należą do gatunków chronionych w Polsce, a od…

Łupków

Łupków. Największą atrakcją miejscowości jest dziś niewątpliwie jeden z dłuższych tuneli kolejowych w Karpatach. Na skarpie przy budynku stacyjnym znajduje się obelisk z 1915 upamiętniający walki wojsk niemieckich i austriackich z Rosjanami. Wspomina o nim Jarosław Haszek w znanej powieści i dlatego wielu kojarzy go z pomnikiem dobrego wojaka Szwejka. W każdym razie klimatów…

Komańcza

Komańcza – jej położenie  sprawia, że przebiega tu i krzyżuje się wiele szlaków i tras turystycznych. Dzięki temu istnieje wiele możliwości zaplanowania ciekawych wycieczek o różnym stopniu trudności, tematyce i na każdą porę roku. Podziwiać tu można kunsztowne hafty i słynne krywulki i hardany komaneckie. We wsi zachowało się też trochę tradycyjnego budownictwa drewnianego…

Duszatyn

Duszatyn, w którego okolicy podziwiać można niesamowite twory przyrody na przełomach Osławy. Jedną największych atrakcji a zarazem osobliwości przyrodniczych są leżące w lasach Chryszczatej Jeziorka Duszatyńskie. DUSZATYN Duszatyn to wieś lokowana na prawie wołoskim przed 1572 r., obecnie niewielka osada leśna (zaledwie kilka domów), zagubiona w dolinie Osławy u podnóży Wysokiego Działu i Chryszczatej. W…

Szlak pieszy: Nowy Łupków – Solinka – Roztoki Górne

Trasa jest urozmaicona, w większości wiedzie przez las, ale także terenami nieistniejących wsi. Wędrując nią trzeba liczyć na własne siły, ponieważ jest to bardzo długa wycieczka zachodnią częścią pasma granicznego, a teren jest słabo zaludniony, o małym ruchu turystycznym.  Wyprawę rozpoczynamy na stacji kolejowej w Nowym Łupkowie. W jej pobliżu musimy odnaleźć niebieskie znaki szlaku, który będzie…

Smolnik nad Osławą

Smolnik n/Osławą – jego położenie w bocznej i bardzo urokliwej dolinie sprawia, że jest to idealne miejsce na wypoczynek i uprawianie turystyki aktywnej. Nad kamienistymi brzegami Osławy można przyjemnie odpocząć a największą atrakcją oprócz wspaniałego krajobrazu jest cisza.  Smolnik nad Osławą – to niewielka miejscowość położona w dolinie Osławy nieopodal drogi Komańcza – Cisna. Została lokowana w…

Wisłok Wielki

Niewielka, tajemnicza wieś na granicy Bieszczadów i Beskidu Niskiego, w której zachowała się piękna drewniana cerkiew łemkowska. Ze smakiem zaklętej w drewnie historii idealnie współgra otaczający miejscowość Jaśliski Park Krajobrazowy, nader atrakcyjny dla wszelkich form aktywnego wypoczynku.  Wisłok Wielki – to miejsce bardzo tajemnicze, skrywające sekrety historii i architektury, oferujące piękno nieskażonej przyrody, która jakby opierając…

Wola Michowa

Wola Michowa rozciąga się w krajobrazowej dolinie, kiedyś znaczące miasteczko. Znajduje się tu ośrodek hodowli żubra. Latem dociera do Woli Michowej kolejka leśna a zimą spotykają się w niej narciarze biegowi. Wola Michowa – to wieś położona przy drodze transkarpackiej Komańcza – Cisna, w dolinie górnej Osławy. Otoczona masywem Wielkiego Działu i karpackiego pasma granicznego. Powstała formalnie w 1546…

Szlak 1A i 10A „Wokół Chryszczatej i Sinych Wirów”

Szlak rowerowy rozpoczyna swój bieg w Cisnej skąd drogą o dobrej nawierzchni kieruje się w stronę Komańczy, prowadzący przez Rezerwat “Sine Wiry” 1A i 10A Gmina Cisna „Wokół Chryszczatej i Sinych Wirów” Cisna (0,0 km) – Majdan (2,7 km) – Roztoki Górne ( 7,8 km) – Solinka (14,5 km) – Maniów (27,9 km) – Wola…

Wysoczany – cerkiew pw. św. Paraskewii

Cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem św. Paraskewii została zbudowana w 1994 roku. Pierwotnie miała służyć jako kaplica cmentarna.  Stojąca przy samej drodze, murowana, cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem św. Paraskewii została zbudowana w 1994 roku. Pierwotnie miała służyć jako kaplica cmentarna. We wnętrzu znajduje się współczesny ikonostas. W 2005 roku wykonano polichromie. Cerkiew stoi na cmentarzu, w…

Wisłok Wielki – cerkiew pw. św. Onufrego

Cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem św. Onufrego,  zlokalizowana w zachodniej części wsi, niegdyś będącej odrębną miejscowością – Wisłoku Dolnym – po północnej stronie drogi.  Cerkiew jest zlokalizowana w zachodniej części wsi, niegdyś będącej odrębną miejscowością – Wisłoku Dolnym – po północnej stronie drogi. Wisłok Górny posiadał swoją własną świątynię, po której pozostało dziś tylko cerkwisko i…

Turzańsk – cerkiew pw. Michała Archanioła

Filialna cerkiew prawosławna pod wezwaniem Michała Archanioła, która przed II wojną światową funkcjonowała jako greckokatolicka cerkiew parafialna.  Jest to filialna cerkiew prawosławna pod wezwaniem Michała Archanioła, która przed II wojną światową funkcjonowała jako greckokatolicka cerkiew parafialna. Zbudowano ją w latach 1801-03. Przedsionek dostawiono do przednawia w 1836 roku, zapewne wtedy też dobudowano drugą zakrystię do…

Szczawne – cerkiew pw. Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy

Cerkiew prawosławna pod wezwaniem Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy. Jedna z nielicznych w Polsce świątyń nie mających elektrycznego oświetlenia. Obecnie jest to filialna cerkiew prawosławna pod wezwaniem Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy, zaś przed II wojną światową służyła jako parafialna cerkiew greckokatolicka. Została zbudowana w latach 1888-89. Odnowiono ją w roku 1925. Budowla jest drewniana, zrębowa, orientowana, trójdzielna, o prezbiterium…

Smolnik nad Osławą – cerkiew pw. Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja

Cerkiew greckokatolicka, zbudowana w 1806 roku.  Cerkiew greckokatolicka, zbudowana w 1806 roku, a następnie remontowana w 1930 r. i 1973 r.. W 1944 roku uszkodzeniu uległy dach i wieża. 20 grudnia 1956 r. cerkiew przejęli wierni rzymskokatoliccy. Wtedy też zostały dokonane podstawowe prace remontowe. 8 sierpnia 1961 roku administracja wojewódzka cerkiew zamknęła. W 1968 roku…

Rzepedź – cerkiew pw. św. Mikołaja Cudotwórcy

Greckokatolicka cerkiew filialna parafii w Komańczy, pod wezwaniem św. Mikołaja Cudotwórcy. Greckokatolicka cerkiew filialna parafii w Komańczy pod wezwaniem św. Mikołaja Cudotwórcy przed II wojną światową pełniła rolę świątyni parafialnej. W latach 1950-60 była użytkowana jako rzymskokatolicka kaplica cmentarna. W 1987 roku powróciła do pierwotnych właścicieli. Z końcem lat 90. przeszła gruntowny remont. Zbudowano ją w 1824…

Płonna – cerkiew pw. Pokrowy NMP

Cerkiew z 1790 roku. Po wysiedleniu ludności w latach 50. XX w. cerkiew była wykorzystywana przez PGR Płonna jako magazyn. Częściowo przebudowana, została przystosowana do potrzeb gospodarczych, w tym obory dla bydła, poprzez zdjęcie dawnego dachu i położenie nowego, z papy, co zmieniło świątynię w typowy obiekt kultury pegeerowskiej. Jest takie miejsce… Bardzo malownicze z…

Kulaszne – cerkiew pw. św. Michała Archanioła

Jest to najmłodsza w regionie cerkiew greckokatolicka, konsekrowana została w czerwcu 2006 roku. Jest to najmłodsza w regionie cerkiew greckokatolicka, która była konsekrowana w czerwcu 2006 roku. Jest świątynią murowaną z cegły, trójdzielną, orientowaną, zaś do prezbiterium od strony północnej i południowej dostawione są dwie zakrystie. Bryła świątyni nawiązuje do średniowiecznej architektury ruskiej. We wnętrzu znajdują…

Komańcza – cerkiew prawosławna pw. Opieki Przenajświętszej Bogurodzicy

Cerkiew parafialna pod wezwaniem Opieki Przenajświętszej Bogurodzicy, która przed II Wojną Światową służyła jako cerkiew greckokatolicka. Cerkiew parafialna pod wezwaniem Opieki Przenajświętszej Bogurodzicy, która przed II Wojną Światową służyła jako cerkiew greckokatolicka, 10 czerwca 1961 roku, została zamknięta przez władze. Od 1963 roku jest użytkowana przez wiernych prawosławnych. Wzniesiono ją w latach 1800-1803. Budowę zakrystii…

Komańcza – cerkiew grekokatolicka pw. Opieki Bogurodzicy

Nowa cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Opieki Bogurodzicy zbudowana w latach 1985 – 88. Nowa cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Opieki Bogurodzicy zbudowana w latach 1985 – 88. Górna część świątyni pochodzi z dawnej cerkwi przeniesionej z Dudyńca k. Sanoka. Świątynia jest orientowana, murowana, z górną częścią drewnianą, zrębową, szalowana gontem. Cerkiew została zbudowana w tzw. stylu narodowym –…

Izba Pamięci Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Komańczy

W Komańczy, w Klasztorze Sióstr Nazaretanek została utworzona Izba Pamięci upamiętniająca pobyt kardynała Stefana Wyszyńskiego. Internowano go w klasztorze w latach 1955-1957. Wyposażenie izby stanowią autentyczne meble oraz inne rzeczy, z których korzystał Kardynał. Siostry zgromadziły tu szereg pamiątek, m.in. łóżko, lampę naftową, ornat, sutannę, biret i piuskę. Zachował się również kosturek, na którym wspierał się Ksiądz Prymas…

Karpackie kobiece zawody tożsamości

O kobiecej naturze można wiele powiedzieć. Jednak do niedawna właśnie ze względu na pewne cechy przypisane naszej płci odmawiano nam sukcesu na wielu płaszczyznach i w wielu zawodach. Dyskryminacja kobiet ze względu na płeć i patriarchat, to największe przyczyny powstania już na początku XVII w. ruchu społecznego związanego z równouprawnieniem kobiet. Chęć zwyciężenia dotychczas panującej…