Lutowiska i okolice

Lutowiska są prawdziwą bramą w Bieszczady i na bieszczadzkie połoniny. Położone u podnóża pasma Otrytu na trasie dużej obwodnicy bieszczadzkiej stanowią również doskonały punkt wypadowy na Otryt do Chatki Socjologa oraz w piękną dolinę Sanu wijącego się pomiędzy Otrytem a Magurą Stuposiańską, Dwernikiem Kamieniem aż do ujścia do Jeziora Solińskiego w Rajskim.

Co warto zobaczyć w Lutowiskach i najbliższej okolicy?

 

5 największych atrakcji:

1. Pierwsze w Bieszczadach Ekomuzeum „Trzy Kultury”. 

Na jego obszarze możemy zwiedzić wiele ciekawych historycznie i przyrodniczo miejsc. Na przykład murowany kościół pw. św. Stanisława Biskupa.

 

2. Kirkut na którym zachowało się ok. 500 macew.

 

3. Stary cmentarz przycerkiewny (gdzie ustawiono makietę dawnej cerkwi z 1898 r.).

 

4. Zagroda Pokazowa Żubrów w Mucznem.

 

5. Drewniana cerkiew greckokatolicka w Smolniku pw. Archanioła Michała z 1791 roku.

 

Dostępne szlaki turystyczne

Przez Lutowiska biegnie kilka znaczących szlaków turystycznych. Należą do nich szlaki rowerowe: „Zielony Rower 9B Lutowiska Dolina Sanu” (znaki niebieskie), rowerowy „Szlak Ikon” (znaki niebieskie) z Ustrzyk Dolnych do Chmiela, na trasie którego możemy podziwiać najstarsze i najpiękniejsze cerkwie bojkowskie, pieszy szlak turystyczny przez Otryt w dolinę Sanu (znaki zielone), którym możemy dotrzeć do schroniska „Chata Socjologa”.

Tutaj łączy się on ze szlakiem niebieskim biegnącym z Dwernika, przez Otryt do Polany. Należy pamiętać, że masyw Otrytu ciągnie się na przestrzeni 18 km lesistym grzbietem, od Smolnika po Jezioro Solińskie. Wędrówka nim jest dosyć uciążliwa, polecana raczej jesienią lub wiosna z uwagi na brak liści na drzewach.

Przez Lutowiska przebiega Transbeskidzki Szlak Konny PTTK, który rozchodzi się stąd w kilku kierunkach. Wierzchem możemy udać się w dolinę Sanu, w sąsiedztwo Jeziora Solińskiego lub zwiedzić urokliwe wioski tuż przy granicy z Ukrainą. W samych Lutowiskach i w sąsiednich miejscowościach Dwerniczek, Lipie i Polana można skorzystać z usług ośrodków jeździeckich.

 

Lutowiska i okolica – aktywnie

  • Pieszy szlak żółty: Muczne – Bukowe Berdo – Tarnica

Start – centrum wsi, na przeciwko Ośrodka Rekreacyjno – Wypoczynkowego “Muczne”

Trasa – Muczne – Bukowe Berdo – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica

Zobaczysz – liczne wychodnie skalne, przepiękne krajobrazy

Czas przejścia – ok. 3h

 

  • Pieszy szlak  zielony  z Lutowisk na Otryt

Start – Lutowiska

Trasa – Lutowiska – Krywka (nieistniejąca wieś) – Otryt (węzeł szlaków z niebieskim)

Zobaczysz – urokliwe areały Wschodniobeskidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, dolinę Sanu

Czas przejścia – ok. 3,5h

 

Gdzie można smacznie zjeść?

Galeria-Kawiarnia “U Biesa i Czada”  w Lutowiskach zaprasza na chwilę wytchnienia, pyszną kawę i domowe ciasto. “Głodnych wiedzy o Bieszczadach nakarmimy dobrą lekturą, pragnących poznania twórczości bieszczadzkiej uraczymy różnorodnością prac artystów. W naszej kawiarni z nastrojową muzyką i zacisznym wnętrzem, bez pośpiechu zrelaksujesz się przy filiżance aromatycznej kawy. Miła obsługa zaoferuje Ci również pełen wybór deserów, ciast oraz domowych i regionalnych dań”.

Jesli natomiast macie ochotę na kuchnie myśliwską to  zdecydowanie zapraszamy do Smolnika. W Karczmie Wilcza Jama poznacie Państwo smaki Bieszczadów. Dania z pstrągów, marynat i konfitur. Wspaniale smakują również soki owocowe i owocowo-warzywne,  przygotowywane z sezonowych produktów.

 

Jeśli potrzebujesz spokoju i bliskości natury – ustronnego miejsca, gdzie odpoczniesz i “naładujesz akumulator” – zapraszamy na noclegi i “Warsztaty -Mamy czas” – dla dzieci a także rodzin z dziećmi – do Chmiela – chata “Bieszczadzkie Marzenie”.

 

Co warto zobaczyć w okolicy?

Wart polecenia jest punkt widokowy z panoramą Bieszczadów Wysokich (przy drodze do Czarnej).

 

Drewniane cerkwie w Smolniku i Chmielu. Warto zapuścić się w dolinę Sanu w rejon nieistniejących już wsi bojkowskich Hulskie, Krywe i Tworylne. Pełno tam śladów po dawnych mieszkańcach tej tajemniczej doliny. Zachowały się jeszcze ruiny cerkwi, dworu i stare cmentarze. W sąsiedniej Zatwarnicy i Nasicznem możemy podziwiać największe bieszczadzkie wodospady.

 

Lutowiska, doskonałe miejsce do wypoczynku o każdej porze roku!

Wiosna, lato jesień – spacery i wycieczki rowerowe w towarzystwie przepięknych  bieszczadzkich krajobrazów, zimą biegówki czy wyścigi psich zaprzęgów.

 

Największe imprezy:

  • Maj – Przegląd Grup Teatralnych
  • Lipiec – Targi Końskie, Bieszczadzkie Święto Jagody w Dwerniku
  • Sierpień – Kiermasz Bojkowski, Bieszczadzkie Święto Chmielu, Festiwal Doliny Sanu

 

  • Listopad – Wierszowanie pod Otrytem
  • Luty – Bieszczadzki Bieg Narciarski „Tropem Żubra”, Wyścigi Psich Zaprzęgów „W Krainie Wilka”

 

Ciekawostką nieco już zapomnianą, jest fakt realizacji tu scen do filmu „Pan Wołodyjowski” w latach 60. XX. Kozacka stanica Chreptiów wybudowana była właśnie koło Lutowisk, na pegeerowskich wówczas polach Skorodnego. Niestety te dosyć rozbudowane makiety filmowe po kilku latach rozebrano i Lutowiska straciły przez to nie lada atrakcję.

 

Zaplanuj swoją podróż w Bieszczady!

 

Atrakcje i usługi z tego regionu:

“Owadzie Śródmieście” czyli ciekawa lekcja historii

Prezentację inicjatyw Fundacji Bieszczadzkiej zaczynamy od „Owadziego Śródmieścia – makiety układu urbanistycznego XIX wiecznych rynków miasteczka Lutowiska w formie osiedla dla owadów”. Pomysł polegał na  budowie kilkudziesięciu domków dla owadów, które nawiązują  swoją bryłą do nieistniejącej już architektury galicyjskiego miasteczka z II połowy XIX wieku, jakim były do 1918 roku Lutowiska. Domki dla owadów odtwarzają…

Dolina Sanu

San to największa rzeka Bieszczadów. W jej dolinie przed II wojną światową rozciągały się ludne wsie, zamieszkane głównie przez Rusinów. Po ich wysiedleniu dolina Sanu w sporej części stała się ostoją dla dziko żyjących zwierząt i miejscem, które gwarantuje wypoczynek w ciszy i spokoju. Tym razem zapraszamy do odwiedzenia jej fragmentu – pomiędzy Smolnikiem a…

Muczne

 Muczne – niewielka osada leśna o charakterze turystycznym, leżąca w dolinie potoku Muczny. Obecnie dzięki specjalnemu projektowi ochrony żubra w Polsce powstała tu zagroda pokazowa, gdzie można podglądać  to wielkie zwierzę. MUCZNE Niewielka osada leśna zagubiona w karpackiej puszczy pod Bukowym Berdem. Kilka kilometrów stąd znajduje się pokazowa zagroda króla karpackich lasów – żubra. Muczne leży…

Lutowiska

 Prawdziwa brama w Bieszczady Wysokie. Powstało tu i funkcjonuje pierwsze w Bieszczadach Ekomuzeum „Trzy Kultury”.  Wart polecenia jest punkt widokowy z panoramą Bieszczadów Wysokich. LUTOWISKA Są prawdziwą Bramą w Bieszczady Wysokie, skąd roztacza się jedna z najładniejszych panoram na te góry. W centrum dominuje neogotycki kościół, jedna z atrakcji miejscowego Ekomuzeum „Trzech Kultur”. Lutowiska są położone u…

Krywe – opuszczona wieś

Sen z łemkowskiej wioski – Leszek Kopeć Wędrowałem Beskidu krainą Leśne ścieżki miałem za siostry Pośród drzew odnalazłem mój spokój I zginęły gdzieś wszystkie kłopoty Gdy raz szedłem leśnymi ścieżkami Pośród lasów trafiłem do wioski Wszystko prawie już chwastem zarosło W jedynej chacie zostałem na nocleg Gdzie stąd odeszli ludzie, którzy piekli chleb? Gdzie są…

Hulskie – czas zaciera tam ślady

Hulskie – to kolejna wieś w Bieszczadach, dotknięta przez historie i czas. Po dawnej wsi pozostało tutaj naprawdę niewiele – pozostałości wiejskiego cmentarza oraz ruiny cerkwi i dzwonnicy parawanowej, z której niedawno dopiero usunięte zostało powalone drzewo, które doprowadziło do jej poważnego uszkodzenia. We wsi mieszka obecnie jedna osoba. Do dziś pojawiają się tutaj problemy…

Chmiel

 Chmiel – miejscowość u podnóża południowych stoków Otrytu. Chmiel słynie z działalności ośrodka jeździeckiego. Znajduje się tu również pracownia rękodzieła artystycznego (gobeliny, tkactwo, koralikarstwo – naszyjniki). CHMIEL Niewielka wieś leżąca w urokliwej dolinie Sanu, u podnóża lesistego i dzikiego pasma Otryt. Prawdziwy raj dla miłośników przyrody i amatorów jazdy konnej po niekończących się leśnych ścieżkach.…

Szlak pieszy: Widełki – Bukowe Berdo – Ustrzyki Górne

Wycieczka na Bukowe Berdo – najdzikszą i najrzadziej odwiedzaną połoninę w Bieszczadach, będzie długa i pasjonująca.  Trasa prowadzi przez otwarte górskie hale, z dużą ilością odsłoniętych skałek i oczywiście wspaniałymi widokami. Wędrówkę rozpoczynamy w Widełkach, małej osadzie leśnej znajdującej się w połowie drogi pomiędzy Pszczelinami a Bereżkami. Wyruszamy z przystanku autobusowego idąc szosą w kierunku…

Czarna – Szlak Ikon

Dużą obwodnicą Bieszczadzką przez gminę Czarna prowadzi szlak łącznikowy rowerowego Szlaku Ikon z Ustrzyk Dolnych do Chmiela. Obiekty leżące przy tym odcinku szlaku to kilka wspaniałych cerkwi. Trasa rowerowa – Czarna – “Szlak Ikon” Przez gminę Czarna przebiega trasa rowerowa “Szlaku Ikon”, która prowadzi z Ustrzyk Dolnych do Chmiela nad Sanem. Wśród obiektów sakralnych tego…

Szlak pieszy: Sękowiec – Dwernik – Kamień – Widełki

Trasa ta przeznaczona jest  dla doświadczonych turystów. Jest długa i wymaga dobrej kondycji, prowadzi przez lasy, szlakiem co prawda oznakowanym, ale miejscami bardzo rzadko uczęszczanym.  Szlak pieszy: Sękowiec – Dwernik-Kamień – Widełki Trasa ta przeznaczona jest raczej dla doświadczonych turystów. Jest długa i wymaga dobrej kondycji, prowadzi bowiem przez dzikie ostępy leśne, szlakiem co prawda oznakowanym,…

Szlak pieszy: Widełki – Bukowe Berdo – Ustrzyki Górne

Wycieczka na Bukowe Berdo – najdzikszą i najrzadziej odwiedzaną połoninę w Bieszczadach, będzie długa i pasjonująca. Szlak pieszy: Widełki – Bukowe Berdo – Ustrzyki Górne Wycieczka na Bukowe Berdo, która należy do rzadziej odwiedzanych przez turystów bieszczadzkich połonin będzie długa i pasjonująca. Trasa prowadzi przez otwarte górskie hale, z dużą ilością odsłoniętych skałek i oczywiście…

Te dzwony, jak Ci ludzie stąd…

W swojej historii pojawiały się na dzwonnicy i znikały. Dzwony z Lutowisk – Iwan i Mychajło – pochodzą z roku zbudowania cerkwi – 1896 obecnie już nieistniejącej greckokatolickiej pw św. Michała Archanioła w Lutowiskach – rozebranej w 1980 roku. Dla takich biednych bojkowskich wsi jak Lutowiska ufundowanie dzwonów to był ogromny wysiłek. Przy każdej zawierusze…

Galeria – Pracownia “Stare Kino” w Lutowiskach

Twórczą podróż do miejsca w Bieszczadach, w którym z pasją powstają i są prezentowane autorskie dzieła – Galeria – Pracownia STARE KINO w Lutowiskach. Tworzą je: artysta ceramik Marta Zubel, dyplomowany Mistrz Ceramiki Wyrobów Użytkowych i Ozdobnych oraz Grzegorz Zubel – artysta malarz. W miejscu tym obejrzeć można prace z zakresu ceramiki artystycznej, malarstwa olejnego, biżuterii, rzeźby…

Smolnik nad Sanem

Smolnik nad Sanem – osada położona przy trasie dużej obwodnicy bieszczadzkiej. Dawna drewniana cerkiew p.w. św. Michała Archanioła jest jedyną z dwóch zachowanych w polskich Bieszczadach cerkwi typu bojkowskiego (podobną można oglądać w Równi). To nieistniejąca wieś, po której pozostała jedynie unikatowa cerkiew bojkowska z XVIII wieku, która znajduje się światowej liście UNESCO. Wokół dzika przyroda,…

Zatwarnica

Zatwarnica – wieś położona na północnych stokach  Połoniny Wetlińskiej. Bliskość połonin, duże kompleksy leśne a także piękne miejsca widokowe i spacerowe dają możliwość uprawiania turystyki aktywnej. Wieś leżąca w Parku Krajobrazowym Doliny Sanu, z rozległymi panoramami na pasmo Otrytu i Połoninę Wetlińską. Okolica sprzyjająca amatorom włóczęgi śladami Bojków. Zatwarnica to wieś położona nad potokiem Głęboki (dopływ Sanu)…

Zagroda Żubrów w Mucznem

Zagroda Żubrów w Mucznem to jedna z największych bieszczadzkich atrakcji, która co roku bije rekordy popularności. Pokazowa Zagroda Żubrów znajduje się na terenie leśnictwa Muczne, przy drodze Stuposiany – Tarnawa Niżna, ok. 2 km przed miejscowością Muczne. Na powierzchni leśnej ok. 8 ha można obserwować żubry w ich naturalnym środowisku. Teren porośnięty jest starymi jodłami i…

Wypał Węgla Muczne

Aby uchronić od zapomnienia tak ważny element bieszczadzkieg kulturowego dziedzictwa, utworzono plenerowe muzeum wypału węgla drzewnego w Mucznem, gdzie wiernie odzwierciedlono sposób, w jaki przez lata pozyskiwano węgiel drzewny. Dymiące retorty mają swój niepowtarzalny urok, a sama technologia produkcji węgla drzewnego budzi duże zainteresowanie turystów. Plenerowe muzeum wypału węgla drzewnego Dymiące retorty są wciąż charakterystycznym…

Biegówki w Bieszczadach – piękna refleksja z Mucznego!

Zima zbliża się ku końcowi i to są ostatnie okazje, aby skorzystać z jej aury uprawiając sporty zimowe. Jak wspominaliśmy, biegówki w Bieszczadach biją rekordy popularności, dlatego dzisiaj jeszcze do nich powracamy, a dokładnie to do Mucznego. Lutowa, II edycja Bieszczadzkiego Biegu Narciarskiego „Tropem Żubra” przerosła najśmielsze oczekiwania. Tak, więc postanowiliśmy się dowiedzieć „coś” więcej o pasji…

Zielony Rower 9B „Otryt i Dolina Sanu”- gm. Lutowiska

Odcinek szlaku Zielony Rower Bieszczady prowadzący przez malowniczą Dolinę Sanu oraz wokół pasma Otrytu Lutowiska (0,0 km) – Smolnik (3,0 km) – Wańka Dział (15,0 km) – Rezerwat „Hulskie” (17,3 km) – Sękowiec (23,0 km) – Rezerwat „Krywe” (31,9 km) – Studenne (34,7 km) –– Tworylczyk (37,5 km) – Zatwarnica (53,3 km) – Nasiczne (65,2…

Nordic Walking – Lutowiska i okolice

Nordic Walking Gmina Lutowiska – to jeden z pięciu tego typu szlaków. Wytyczono 2 trasy: Zieloną – pętla o długości 3, 8 km Czarną – pętla długości 11.6 km Na obie trasy wejdziemy na parkingu obok Kościoła w Lutowiskach. Trasy przeprowadzono gruntowymi drogami, wiaduktami, polnymi ścieżkami, asfaltowymi drogami oraz chodnikami. Na trasach zamontowano tablice z propozycją…

Rezerwat przyrody „Zakole”

Rezerwat przyrody „Zakole” obejmuje nieco ponad 5 ha powierzchni w zakolu Sanu, w miejscowości Smolnik.  Rezerwat „Zakole” Rezerwat został utworzony w 1971 r. i obejmuje nieco ponad 5 ha powierzchni w zakolu Sanu, w miejscowości Smolnik. Chroni roślinność istniejącego tutaj torfowiska wysokiego. Szczególnie interesująca jest flora roślinna, w tym kilka gatunków objętych ochroną. Ostoję znajdują tu również liczne gatunki…

Smolnik nad Sanem – cerkiew pw. Archanioła Michała

Drewniana cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Archanioła Michała, wzniesiona w 1791 roku. Jest to jedna z trzech w regionie bieszczadzkim cerkwi tzw. archaicznych, reprezentująca typ bojkowski prosty. Drewniana cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Michała Archanioła została wzniesiona w 1791 roku. Później wielokrotnie była remontowana. Po tzw. „równaniu granic” w 1951 roku stała opuszczona. W latach 1969-1973 prowadzone były przy niej prace…

Michniowiec – cerkiew pw. Narodzenia Bogurodzicy

Drewniana cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Narodzenia Bogurodzicy, wzniesiona w 1863 roku. Drewniana cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Narodzenia Bogurodzicy została wzniesiona w 1863 roku, a następnie była odnowiona w roku 1924. Po 1951 roku świątynia została zamknięta i przez kolejne lata była użytkowana w charakterze magazynu zbożowego. W 1962 roku wywieziono z niej ikony oraz pozostały…

Kościół w Dwerniku

Kościół zbudowany w 1981 roku, z wykorzystaniem materiału pochodzącego z rozebranej cerkwi greckokatolickiej z Lutowisk, pochodzącej z 1898 roku. Kościół został zbudowany w 1981 roku, z wykorzystaniem materiału pochodzącego z rozebranej cerkwi greckokatolickiej w Lutowiskach, pochodzącej z 1898 roku. Nie jest to jednak rekonstrukcja, a jedynie częściowe nawiązanie do poprzedniej bryły. W Dwerniku istniała wcześniej cerkiew drewniana, zbudowana…

Chmiel – cerkiew pw. św. Mikołaja

Drewniana cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem św. Mikołaja, zbudowana w 1906 roku. Drewniana cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem św. Mikołaja została zbudowana w 1906 roku. Po 1951 roku służyła jako magazyn sprzętu Ochotniczej Straży Pożarnej. Wyposażenie wnętrza rozkradziono. W 1969 roku cerkiew powróciła do kultu w charakterze parafii rzymskokatolickiej. W 1977 roku zakończono remont świątyni. W 1968…

W bieszczadzkiej krainie Bojków

Ekomuzeum „W krainie Bojków” w Zatwarnicy leży w odległości zaledwie 2 km od granicy z Bieszczadzkim Parkiem Narodowym, u podnóża masywu Połoniny Wetlińskiej  (1255 m) oraz Smereka (1222 m). Przez północną część ekomuzeum przepływa największa rzeka Bieszczadów czyli San, do której wpada płynący przez Zatwarnicę potok Głęboki. Ekomuzuem obejmuje swoim zasięgiem także sąsiednią wieś Sękowiec…