Hoczew

Hoczew – wieś położona powyżej ujścia rzeki Hoczewki do Sanu. W centrum wsi, w plebanii unickiej z XIX w., mieści się minimuzeum ze zbiorami etnograficznymi. Atrakcją jest pracownia artysty Zdzisława Pękalskiego.

HOCZEW

Położona jest na rozwidleniu “małej i dużej obwodnicy bieszczadzkiej”. Niegdyś była siedzibą rodu Balów i Fredrów. W centrum miejscowości można podziwiać barokowy kościół obronny. Wokół wznoszą się lesiste wzgórza, a w dolinie Hoczewki progi skalne.

Hoczew to wieś położona przy rozwidleniu dróg „dużej i małej obwodnicy bieszczadzkiej”, powyżej ujścia rzeki Hoczewki do Sanu. Gości przyciąga tu prawdziwie wiejski krajobraz z polami, łąkami, zagrodami wtopionymi w malowniczą dolinę. Jest to jedna z najstarszych miejscowości w Bieszczadach. Na pobliskim wzgórzu Grodzisko już w X wieku funkcjonowała strażnica, której zadaniem było strzec bezpieczeństwa na średniowiecznym szlaku prowadzącym na Węgry. Na wierzchołku zalesionego wzgórza zachowały się jeszcze zarysy wałów obronnych.

Hoczew wspomniana jest po raz pierwszy w dokumencie z 1400 roku, ale jej istnienie wydaje się dużo wcześniejsze. Wieś wraz z dorzeczem Hoczewki i fragmentem górnej Solinki była do XVII w. własnością węgierskiego rodu Balów, herbu Gozdawa. Balowie ufundowali tutaj kościół p.w. św. Anny, który wybudowano w 1421 roku. Była to druga w tym czasie – po Lesku – parafia rzymskokatolicka w Bieszczadach.

Wybudowali też niewielki zamek obronny. W okresie Reformacji większość rodziny przeszła na kalwinizm i na długie lata Hoczew stała się centrum tego wyznania, chociaż nie bez oporu tutejszych mieszkańców. Od 1740 r. wieś i cały klucz należały już do Fredrów, a w roku 1770 urodził się tu Jacek Fredro, ojciec znanego komediopisarza – Aleksandra – który zresztą często bywał w Hoczwi. Dzisiaj to miejscowość letniskowa i wypoczynkowa. W Hoczwi oraz w sąsiednich miejscowościach znajdują się gospodarstwa agroturystyczne, pensjonaty, schronisko młodzieżowe i hotel z restauracją.

Warto zobaczyć: w centrum wsi na niewielkim wzniesieniu zachowała się plebania unicka z XIX w., w której mieści się obecnie mini–muzeum ze zbiorami etnograficznymi, zgromadzonymi przez Zdzisława Pękalskiego, miejscowego artysty i gawędziarza. Na budynku umieszczono tablicę poświęconą Januaremu Poźniakowi (1809-1883), poecie urodzonemu w Hoczwi.

Niestety nie zachowała się do naszych czasów hoczewska cerkiew, rozebrana w 1965 roku. Zabytkiem dominującym w krajobrazie Hoczwi jest murowany, barokowy kościół parafialny pw. św. Anny, ufundowany przez Fredrów i konsekrowany w 1745 roku. Otoczony jest murem z dzwonnicą od wschodu i bramą od zachodu. W załamaniach muru znajdują się dwie dziewiętnastowieczne kaplice grobowe, Rylskich i Balów, oraz dwie małe kapliczki wotywne. Ten unikalny zespół zabytkowy uzupełnia stojąca w sąsiedztwie kościoła plebania z II połowy XVIII wieku. Barokowy wystrój wnętrza tworzą trzy ołtarze, ambona i chór, pochodzące z czasów budowy świątyni. Unikalnym, a zarazem najstarszym zabytkiem jest jednak płyta nagrobna Matiasza III Bala zmarłego w 1576 r., z herbami: Gozdawą Balów i Półkozicem Jedlińskich.

We wsi możemy jeszcze zobaczyć dawne drewniane chałupy z charakterystyczną wnęką, typową dla tego terenu. Przy drodze do Baligrodu podziwiać można osobliwość przyrodniczą jaką są “Progi skalne na Hoczewce”.

Turystyka:  przez Hoczew przebiega szlak rowerowy „Zielony Rower 5A Lesko-Wzgórze Gruszka” (znaki niebieskie). Można nim przemierzać dolinę rzeki Hoczewka oraz położoną po przeciwległej stronie pasma górskiego potoku Kalniczka. Do Hoczwi prowadzi szlak łącznikowy (znaki czarne) z Berezki, którym idąc dalej można  dotrzeć do sieci szlaków w rejonie Jeziora Solińskiego i Myczkowieckiego.

W okolicy: w sąsiednich Nowosiółkach warto zwiedzić Muzeum Przyrodniczo – Łowieckie, w którym zgromadzono wiele eksponatów przyrodniczych i trofeów łowieckich z różnych zakątków świata.

W Średniej Wsi znajdują się 2 rezerwaty przyrody: „Rezerwat Grąd w Średniej Wsi” oraz bardzo malowniczy „Rezerwat Przełom Sanu pod Grodziskiem” w pobliżu Jeziora Myczkowieckiego. Warto także odwiedzić Ośrodek Rehabilitacyjno-Wypoczynkowy „Caritas”, w którym można obejrzeć unikatową ekspozycję miniatur karpackich cerkwi i kościołów, egzotycznie urządzony Ogród Biblijny, zobaczyć mini–zoo oraz pojeździć konno w stadninie „Eden”.

W Myczkowcach i sąsiednich miejscowościach wytyczono sieć szlaków spacerowych, które tworzą Bieszczadzkie Centrum Nordic Walking. Nie sposób także pominąć największej w Polsce zapory wodnej w Solinie.

Można również odwiedzić niedaleki Polańczyk, który pełen jest klimatycznych kawiarni i galerii usytuowanych na skwerze zdrojowym. W tej miejscowości znajduje się też sanktuarium Matki Bożej Pięknej Miłości, z cudowną ikoną Matki Bożej pochodzącej z Łopienki.

Amatorów sportów zimowych przyciąga wyciąg narciarski w Bystrem z dwoma trasami zjazdowymi z licencją i homologacją FIS. Miłośnicy jazdy konnej mogą odwiedzić stadninę koni w Berezce. Kilka ciekawych obiektów sakralnych można obejrzeć w Dziurdziowie, Roztokach Dolnych, Mchawie, Żernicy Wyżnej, Kiełczawie i Nowosiółkach.

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.