Komańcza

Komańcza – jej położenie  sprawia, że przebiega tu i krzyżuje się wiele szlaków i tras turystycznych. Dzięki temu istnieje wiele możliwości zaplanowania ciekawych wycieczek o różnym stopniu trudności, tematyce i na każdą porę roku. Podziwiać tu można kunsztowne hafty i słynne krywulki i hardany komaneckie. We wsi zachowało się też trochę tradycyjnego budownictwa drewnianego w postaci starych łemkowskich chyż, dawnych pensjonatów i zabudowy gospodarczej.

KOMAŃCZA

Wieś letniskowa w dolinie Osławicy z wielokulturowym klimatem, piękną łemkowską cerkwią na wzgórzu i ukrytym w lesie klasztorze Nazaretanek. Wokół szlaki turystyczne i piękne bieszczadzkie krajobrazy.

Komańcza – wieś  położona przy trasie Sanok – Radoszyce- Medzilaborce (Słowacja), w miejscu przecięcia z Drogą Transkarpacką. Została założona jako wieś królewska na prawie wołoskim w 1512 roku. Na temat pochodzenia jej dosyć egzotycznej nazwy istnieje kilka wersji. Niewątpliwie jest nazwą pochodzenia wołoskiego od imienia Kuman (stąd Kumanecki Potok, obecnie Barbarka). Wieś ożywiła się gospodarczo po wybudowaniu w latach 1872-1888 linii kolejowej Przemyśl – Zagórz do Budapesztu przez Przełęcz Łupkowską. Położenie wsi w rozleglej kotlinie potoków Osławica oraz Barbarka, jej walory krajobrazowe i kulturowe, specyficzny mikroklimat oraz występowanie siarczkowych wód mineralnych sprawiły, że  już w okresie międzywojennym zaczęły powstawać tu pierwsze pensjonaty dla letników. Wieś posiadała nawet dwie stacje kolejowe w centrum i Komańcza – Letnisko. W latach 30. XX wieku przeżywała pomyślny rozwój.

Obecnie Komańcza jest ważnym punktem na turystycznej mapie pogranicza Bieszczadów i Beskidu Niskiego, miejscem, gdzie można przyjemnie wypocząć i uprawiać wszelkie formy turystyki aktywnej. W ostatnich latach powstało tu wiele gospodarstw agroturystycznych, hotelików, pensjonatów, galerii a także punktów usługowych i gastronomicznych. Funkcjonuje tu całoroczne schronisko PTTK, Gminne Centrum Informacji Turystycznej, zimą działa wyciąg narciarski.

Warto zobaczyć – Klasztor Sióstr Nazaretanek, w którym przebywał internowany w latach 1955-1956 Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński. Pamiątki z jego pobytu można zobaczyć w utworzonej tu Izbie Pamięci.

W Komańczy podziwiać można także dwie cerkwie: greckokatolicką i prawosławną. Świątynia prawosławna jest wierną kopią wybudowanej w 1802 r., jednej z najpiękniejszych łemkowskich cerkwi, która niestety doszczętnie spłonęła w 2006 r. Z pożaru ocalała jedynie wolnostojąca dzwonnica.

Kilka godzin po pożarze…

Świątynia greckokatolicka pw. Opieki Bogurodzicy została przeniesiona tu ze wsi Dudyńce w 1988 r. Znajduje się w niej mini-muzeum łemkowskie ze zbiorami etnograficznymi.

Podobny charakter ma Izba Pamięci Kultury Łemkowskiej, którą prowadzi Pani Daria Boiwka. Przez lata gromadziła wraz mężem oryginalne pamiątki rodzinne, przedmioty codziennego użytku, np. żarna czy stroje łemkowskie. Podziwiać tu można kunsztowne hafty, słynne krywulki i hardany komaneckie. We wsi zachowały się także przykłady tradycyjnego budownictwa drewnianego w postaci starych łemkowskich chyż.

Turystyka – Położenie Komańczy sprawia, że przebiega tu i krzyżuje wiele szlaków i tras turystycznych. Dzięki temu możliwe jest zaplanowanie wielu ciekawych wycieczek, o różnym stopniu trudności, różnej tematyce a na każdą porę roku. Główny Szlak Beskidzki (kolor czerwony) z Komańczy do Cisnej  prowadzący przez Prełuki, rezerwat „Zwiezło” (Jeziorka Duszatyńskie), masyw Chryszczatej i dalej przez pasma połonin, aż do Wołosatego. Dojściowy szlak zielony prowadzi do pasma granicznego, gdzie schodzi się ze szlakiem niebieskim (granicznym).

Wokół Komańczy wytyczono dydaktyczną ścieżkę historyczno-przyrodniczą (znaki czerwone) o długości ok. 7 km. Przez wszystkie ciekawsze zabytki oraz atrakcyjne przyrodniczo i krajobrazowo miejsca.
Przez Komańczę przebiega kilka szlaków rowerowych: Transgraniczna trasa rowerowa Komańcza – Medzilaborce (Cross-Boundary Cycling Route Komańcza – Medzilaborce); rowerowy  „Szlak Ikon”  (znaki czerwone) wiodący doliną Osławy, na którym podziwiać można najpiękniejsze cerkwie łemkowskie; Karpacki Szlak Rowerowy (znaki czerwone); rowerowy szlak „Śladami Przygód Dobrego Wojaka Szwejka” (znaki zielone R 63); Szlak pieszy Dobrego Wojaka Szwejka (znaki czarno-żółte), biegnący od granicy ze Słowacją do Sanoka.

W okolicy – W pobliskim Łupkowie możemy podziwiać jeden z dłuższych tuneli kolejowych w Karpatach. Wybudowany przez Austriaków w 1874 roku ma długość  642 m a znajduje się na wysokości 640 m n.p.m. Można nim przejechać rowerem i dołączyć do rowerowego szlaku słowackiego (znaki zielone) Palota – Medzilaborce. Miłośnicy starej architektury sakralnej mogą podziwiać w okolicy piękne i unikatowe drewniane cerkwie łemkowskie w Radoszycach, Wisłoku Wielkim, Smolniku, Rzepedzi, Turzańsku czy Szczawnem.

Dla amatorów pieszych wędrówek warto polecić wycieczki nad Jeziorka Duszatyńskie, powstałe w 1907 r. na wskutek olbrzymiego osuwiska (rezerwat przyrody „Zwiezło”). Warto wybrać się na spacer w niemalże dziką dolinę Jawornika, gdzie odnaleźć można liczne ślady po mieszkańcach tej nieistniejącej dziś wsi.

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.