Łupków

Łupków. Największą atrakcją miejscowości jest dziś niewątpliwie jeden z dłuższych tuneli kolejowych w Karpatach. Na skarpie przy budynku stacyjnym znajduje się obelisk z 1915 upamiętniający walki wojsk niemieckich i austriackich z Rosjanami. Wspomina o nim Jarosław Haszek w znanej powieści i dlatego wielu kojarzy go z pomnikiem dobrego wojaka Szwejka. W każdym razie klimatów Szwejkowskich w okolicy nie brakuje…

ŁUPKÓW

Niewielka osada na miejscu nieistniejącej wsi, położona w rozległej kotlinie przed Przełęczą Łupkowską. Dawny Łupków leżał na ruchliwym szlaku handlowym biegnącym z Węgier do Polski i na Ruś. Jego znaczenie wzrosło po wybudowaniu w latach 1872-1888 linii kolejowej Przemyśl – Zagórz  – Budapeszt przez Przełęcz Łupkowską. Wykonano wówczas słynny tunel kolejowy pod Przełęczą Łupkowską. Warto wiedzieć, że przełęcz uważana jest (jakkolwiek nie przez wszystkich) za granicę pasm Karpat Wschodnich i Karpat Zachodnich, a zarazem między Bieszczadami i Beskidem Niskim.

Warto zobaczyć – największą atrakcją jest dziś niewątpliwie jeden z dłuższych tuneli kolejowych w Karpatach. Wybudowany przez Austriaków w 1874 r., mierzy 642 m długości, a znajduje się na wysokości 640 m n.p.m. Można nim przejechać rowerem i dołączyć do rowerowego szlaku słowackiego (znaki zielone) Palota – Medzilaborce. W czasie II wojny światowej tunel był dwukrotnie niszczony, w 1939 r. przez Polaków a w 1944 r. przez Niemców. Po wojnie odbudowano go, ale linia nie była już tak intensywnie wykorzystywana jak w przeszłości. Z dawnej świetności tej linii pozostał jedynie budynek stacji kolejowej pamiętający jeszcze czasy austriackie. Na skarpie przy budynku stacyjnym znajduje się obelisk z 1915 upamiętniający walki wojsk niemieckich i austro-węgierskich z Rosjanami. Wspomina o nim Jarosław Haszek w swej słynnej powieści i dlatego wielu kojarzy go z pomnikiem dobrego wojaka Szwejka. W każdym razie klimatów Szwejkowskich w okolicy nie brakuje. Do Łupkowa dociera co prawda trasa kolejki leśnej ale od kilkunastu lat jest nieczynna. W sezonie letnim kursy kolejki odbywają się z Majdanu przez Balnicę i Wolę Michową do sąsiedniego Smolnika. Tropiciele śladów przeszłości mogą zajrzeć na dawny cmentarz przycerkiewny, na którym najstarsze nagrobki pochodzą z połowy XIX w.

Turystyka – Przez Łupków przebiega kilka szlaków turystycznych. Pierwszy to pieszy szlak graniczny (znaki niebieskie), który biegnie główną granią Karpat, z kolei na pobliskiej przełęczy Radoszyckiej bierze swój początek Szlak Dobrego Wojaka Szwejka (znaki czarno-żółte), biegnący od granicy ze Słowacją do Sanoka. Przebiega przez Łupków także Transbeskidzki szlak konny PTTK, prowadzący od pasma granicznego (przełęcz Radoszycka),  doliną Osławy przez Duszatyń, Prełuki do Komańczy. Główną drogą karpacką prowadzi natomiast rowerowy „Szlak Ikon” (znaki czerwone) biegnący doliną Osławy, na trasie którego podziwiać można najpiękniejsze cerkwie łemkowskie. W rejonie Łupkowa zbiega się z nim Karpacki Szlak Rowerowy (znaki czerwone) biegnący z Jaślisk przez Komańczę do Cisnej. Wokół miejscowości wytyczono też trasę spacerową (znaki żółte).

W okolicy – Miłośnicy starej architektury sakralnej mogą podziwiać w okolicy piękne i unikatowe drewniane cerkwie łemkowskie – w Radoszycach, Wisłoku Wielkim, Smolniku, Rzepedzi, Turzańsku czy Szczawnem. W Komańczy warto odwiedzić Klasztor Sióstr Nazaretanek, w którym więziony był w latach 1955-56 Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński. Tam też w cerkwi greckokatolickiej znajduje się mini-muzeum łemkowskie ze zbiorami etnograficznymi. Podobny charakter ma Izba Pamięci Kultury Łemkowskiej, którą prowadzi Pani Daria Boiwka. W Woli Michowej funkcjonuje ośrodek hodowli żubra a w okolicznych lasach żyje ich ponad setka.

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.