Naturalne leki ziołowe – cz. I

Zapewne znane są Wam różne mieszanki ziołowe, które stanowią najpopularniejszą formę leku ziołowego. Składają się one z dwóch lub więcej rozdrobnionych surowców zielarskich.  Po zalaniu wodą otrzymuje się z nich napój zawierający substancje czynne i są to tzw. leki nietrwałe, które należy spożyć do 24 godzin. W tej grupie świeżo przyrządzone wyciągi wodne z surowców zielarskich dzieli się na napary, odwary i maceraty.

Co jest ważne? Sposób przyrządzenia ziółek dostosowany jest do rodzaju surowców roślinnych tak, aby wyciąg zawierał optymalną ilość substancji biologicznie czynnych, zapewniającą pożądane działanie lecznicze. Za dużo nie oznacza lepiej-zdrowiej , a wręcz przeciwnie może przynieść niepożądane skutki uboczne!

Drugą grupę, zapewne jak się domyślasz tworzą leki trwałe takie jak: nalewki, wina ziołowe, miody lecznicze, syropy, soki, które można przechowywać nawet kilka lat.

Naszą odkrywczą przygodę naturalnych leków ziołowych rozpoczniemy od bliższego poznania wyciągów wodnych…

Napary

Przyrządzane podobnie jak zwykła herbata, stąd popularna nazwa herbatki ziołowej. Jest to najczęściej występująca forma wyciągu z ziół, którą przyrządza się z surowców dających się ekstrahować wodą: liście, kwiat, drobne nasiona, ziele.

Jak stosować napary?

Surowiec powinien być dobrze rozrobiony i w odpowiedniej ilości – najczęściej w ilości 1-2 łyżek zalewamy wrzącą wodą w ilości 200-250 ml i odstawiamy pod przykryciem na 20 minut. Po tym czasie filtrujemy i sporządzamy napar w ciągu 24 godzin, ponieważ jest nietrwały i szybko traci swoje cenne właściwości.  Napary pijemy z reguły niesłodzone, albo z odrobinką miodu.

Bieszczadzka Apteka Ziół
fot.: Pixabay

Odwary

Przygotowuje się z surowców, które trudno jest ekstrahować jak kora, korzenie, kłącza, cebule, grube nasiona, bulwy.

Jak stosować odwary?

Rozdrobniony surowiec zalewamy gorącą lub zimną wodą i gotujemy pod przykryciem 5-40 minut – czas ten uzależniony jest od surowca. Następnie odstawiamy na 20-30 minut pod przykryciem i po tym czasie filtrujemy. Odwar podobnie jak napar jest nietrwały i należy go spożyć w ciągu 12-24 godzin.

Maceraty

Wyciągi wodne składników wrażliwych na wysoką temperaturę (najczęściej z ziół zawierających śluzy). Rozdrobniony surowiec zalewamy wodą 20-22 st. C i postawiamy pod przykryciem na 8-12 godzin. Po tym czasie filtrujemy i pijemy.

Musisz jeszcze wiedzieć, że…

Wszystkie wyciągi wodne: odwary, napary i maceraty przyrządzamy w szklanych naczyniach lub fajansowych (ceramika) albo w garnkach emaliowanych tylko przeznaczonych do tego celu! Zabronione jest stosowanie uszkodzonych garnków emaliowanych, w których widać rdzę!

A teraz kilka przydatnych treści na temat trwałych leków naturalnych, które warto zaprosić do własnej domowej apteczki:

Syropy

Stężone roztwory cukru w wodnych wyciągach z roślin lub sokach owocowych. Cukier w stężonych roztworach posiada własności konserwujące. Najczęściej stosunek płynu do cukru wynosi 1:1 lub 1:2. Syropy należy przechowywać w buteleczkach o pojemności 100-200 ml wykonanych z ciemnego szkła i dających się szczelnie zamknąć. W pomieszczeniu (lub w miejscu, np. w lodówce) w którym przechowujemy  buteleczki z syropami musi panować chłód.

Bieszczadzka Apteka Ziół
fot.: Pixabay

Soki

Uzyskujemy ze świeżych rozdrobnionych owoców przy pomocy sokowirówki albo tradycyjnego młynka do mielenia. Można je spożywać od razu – soki jednodniowe-niepasteryzowane (takie są najzdrowsze), a także poddać konserwacji dodając odpowiednią ilość cukru, a następnie pasteryzacje. Godne uwagi są także soki owocowo-ziołowe, które cechują się dużą zawartością odżywczą i leczniczą.

Miody lecznicze

Składnikami są miód oraz substancja lecznicza – surowiec  roślinny w postaci sproszkowanej. Na jedną łyżkę miodu daje się najczęściej 1 płaską łyżeczkę sproszkowanego zioła, aby nastąpiło lepsze połączenie składników  zaleca się dodanie kilka kropel alkoholu lub gliceryny (na jedną łyżeczkę proszku – 15 kropel rozpuszczalnika).

Bieszczadzka Apteka Ziół
fot.: Pixabay

Nalewki

Płynny wyciąg alkoholowy sporządzony z suchego rozdrobnionego surowca roślinnego (kwiat, ziele, owoc, korzeń). Sporządza się je zwykle w stosunku: 1 część surowca na 5 części rozpuszczalnika. Najczęściej przygotowuje je się metodą maceracji, która polega na tym, że  rozdrobnione surowce roślinne zalewamy określoną ilością alkoholu 30 -70 % (może to być zwykła czysta wódka). Odstawiamy na 14-21 dni w szczelnie zamkniętym naczyniu. (długość macerowania zależy od tego, czy naczynie potrząsamy, jeśli tak to ilość dni jest mniejsza). Po tym czasie wyciąg alkoholowy starannie filtrujemy przez gazę i zlewamy go do ciemnych butelek szczelnie je zamykając. Na butelce przyczepiamy etykietę, która powinna zawierać: datę produkcji, skład, zalecane dawkowanie. Bardzo zdrowe są nalewki zawierające zioła, ponieważ alkohol „wyciąga” z nich lecznicze właściwości i powoduje łatwe ich przyswajanie przez organizm.

Wina ziołowe

Rozpuszczalnikiem jest wino do którego przechodzą ciała lecznicze. Wino ziołowe można sporządzić dwoma sposobami:

– zalanie surowca roślinnego winem gotowym i 14-30-dniowa maceracja w ciemnym miejscu, potem filtracja;

– surowiec zalać wodą z cukrem w gąsiorku, dodać drożdży i poddać fermentacji, potem wino zlać znad osadu, przelać do butelki z ciemnego szkła i zakorkować.

Przechowywać w ciemnym miejscu i oczywiście w chłodnym.

Octy lecznicze

Octowe wyciągi z ziół suchych lub ze świeżych, sporządzone metodą maceracji trwającą 14-21 dni w ciemnym miejscu. Na jedną cześć surowca przypada jedna część octu spożywczego. Octy ziołowe stosuje się z reguły jako przyprawy, dodatki do kąpieli i płukanek. Najbardziej popularny domowy ocet to jabłkowy, który w medycynie ludowej od stuleci uznawany jest za antidotum wszelkich chorób.

Mam nadzieję, że już wiesz jak zaparzyć ulubioną herbatkę ziołową tak, aby przyniosła Ci pożądane lecznicze skutki. Zapamiętaj, że sposób przyrządzenia ziółek dostosowany jest do rodzaju surowców roślinnych tak, aby wyciąg zawierał optymalną ilość substancji biologicznie czynnych, zapewniającą pożądane działanie lecznicze.

UWAGA – duża dawka ziół nie zapewni nam większej skuteczności leczniczej, wręcz przeciwnie może spowodować niepożądane skutki uboczne. Dlatego warto czytać opakowania i stosować dawki na nich zalecane, które sprawdzone są w wieloletniej praktyce. Możesz oczywiście także skonsultować dawkowanie z lekarzem.

♥  ♥  ♥  ♥

Monika Bulik

zielarka, pasjonatka zdrowego stylu życia

coach przemiany

Bieszczady.Zdrowie ♥ Inspirowane naturą gór!


Literatura:

dr H. Różański „Fitoterapia – ziołolecznictwo”, www.rozanski.ch

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.