Nowe Sady – cerkiew pw. św. Jerzego Męczennika

Murowana cerkiew pw. św. Jerzego Męczennika zbudowana została prawdopodobnie w 1655 r., przebudowana w 1836 r., oraz odnowiona w roku 1932.

Kamienne mury wzmocniono trzema skarpami od północy i jedną od południa. Cerkiew jest typu jednoprzestrzennego, nawa i prezbiterium są jednakowej szerokości i umieszczone pod wspólnym dachem trójpołaciowym z sygnaturką w formie hełmu z latarnią. Wnętrze przekryte jest sklepieniami żagielkowymi przedzielonymi gurtami. W ścianach bocznych umieszczono półkoliste okna, od wewnątrz widać także zamurowane strzelnice. W osi budowli, od wschodu umieszczona jest węższa i niższa zakrystia, a od zachodu wieża pokryta dachem dwuspadowym. Grube mury, małe okna, otwory strzelnicze oraz strategiczne położenie nadają cerkwi obronny charakter (podobną, znacznie starszą można oglądać w pobliskiej Posadzie Rybotyckiej). Wyposażenie cerkwi uległo zniszczeniu w latach 1947-1989, gdy cerkiew nie była używana. Obecnie wróciła do dawnych funkcji. 15 sierpnia odbywają się tu odpusty z udziałem greckokatolickiego biskupa przemyskiego oraz wyznawców z Polski i Ukrainy. Cerkiew zbudowana jest na wzgórzu kończącym grzbiet biegnący od Pacławia. W IX-XI w. było tu wczesnośredniowieczne grodzisko, górujące nad płaską równiną Wiaru. Od strony wsi (zachód, północ i wschód) fortyfikacje mają ok. 10 m wysokości. Z północnego zachodu prowadzi na górę droga, która przechodzi wąwozem przez fortyfikację i wydostaje się na majdan w pobliżu prezbiterium obecnej cerkwi. Na północno-wschodnim narożniku bastionu stoi kamienny obelisk z krzyżem łacińskim, bez żadnych napisów. Od strony grzbietu (południe) majdan osłonięty jest wałem ziemnym o wysokości ok. 5 m i odcięty przekopem, w znacznej części zasypanym. Nagrobek otoczony płotkiem Południową część fortyfikacji zajmuje stary cmentarz. Nieużywany w latach 1947-1989 został w większości zdewastowany. Najlepiej zachował się betonowy grobowiec (w latach 80. przez rozbitą ścianę widać było trumny i kości) i kilka żeliwnych krzyży. W latach 90. XX w. część nagrobków została odrestaurowana. Charakterystycznym elementem cmentarza są drewniane płotki wokół grobów.

Czas zwiedzania uzależniony jest od jego sposobu. Przyjęto, że obejrzenie cerkwi z zewnątrz zajmuje około 15 minut. Więcej czasu należy poświęcić na zwiedzanie wnętrza. Uzależnione jest to od indywidualnych potrzeb zwiedzających. Można również zwiedzać cerkwie z przewodnikiem, który dokładnie zapozna z historią, budową, ciekawostkami, obrzędami związanymi z danym obiektem. Wtedy czas zwiedzania może znacznie się wydłużyć.

Planowanie czasu zwiedzania jest indywidualne. Serwis umożliwia jedynie zaplanowanie dnia pobytu na osi czasowej. Nie pośredniczy natomiast w załatwianiu wejść do obiektów.

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.