Orły przednie

Największe z gnieżdżących się w Bieszczadach ptaków drapieżnych, czyli orły przednie, rozpoczęły już przystępowanie do lęgów.  Widziano już ptaki trzymające się parami w zajmowanych od lat rewirach, a także nadbudowanie przez nie i przystrajanie gałęziami gniazd. W niektórych rewirach podkarpaccy ornitolodzy obserwowali także wyglądające bardzo widowiskowo nurkowanie w locie ze złożonymi skrzydłami samców tego gatunku.

Wydawać się to może dziwne, ale samce orłów przednich są wyraźnie mniejsze od samic i mają węższe od nich skrzydła. Rozpiętość skrzydeł dorosłych ptaków wynosi około 2 metrów. Szacuje się, że w całej Polsce gnieździ się zaledwie 35 par orłów przednich, z czego prawie wszystkie, bo aż 30 par gniazduje w łuku Karpat – przede wszystkim w Beskidzie Niskim, w Bieszczadach i w Górach Sanocko-Turczańskich. Na tak niewielką liczebność orłów przednich wpływa też fakt, że nie każdego roku przystępują one do lęgów, a wyprowadzają zaledwie 1-2 piskląt, z czego prawie połowa nie przeżywa.

Orły przednie w przeciwieństwie do innych naszych ptaków drapieżnych, jak choćby myszołowów zwyczajnych czy też orlików krzykliwych, nie odlatują na zimę, stąd też mogą o tak wczesnej porze roku rozpocząć lęgi. W Karpatach orły przednie zakładają swoje gniazda najczęściej w koronach dorodnych jodeł (85%), które rosną w prześwietlonych starych lasach.

Dla tych ptaków bardzo ważne jest aby w pobliżu znajdowały się tereny otwarte (łąki, pastwiska, nieużytki), na których polują. Podobnie jak inne gatunki ptaków drapieżnych, orły lubią wypatrywać zdobyczy z wierzchołków uschniętych drzew, które zapewniają dobrą widoczność na okolicę.

Orły przednie bardzo często korzystają z tych samych gniazd przez wiele lat z rzędu, stąd też ornitolodzy i leśnicy tworzą wokół  nich specjalne strefy ochronne, w których nie prowadzi się prac leśnych po to aby nie płoszyć ptaków. W Polsce gatunek objęty ochroną ścisłą! W diecie orłów znajdują się różne gatunki ssaków i ptaków, jak kuny, lisy, młode sarny, zające, czy też gołębie.

Orły przednie po raz pierwszy przystępują do lęgów dopiero w wieku 4-5 lat. Jaja w ilości 1-2 (rzadko 3) są składane przez samice w połowie marca. Wysiadywanie trwa ok. 45 dni, zaś pisklęta wykluwają się na przełomie maja i kwietnia, pozostając w gnieździe przez kolejne 10-12 tygodni. Gniazda są ostatecznie opuszczane przez młode ptaki na przełomie lipca i sierpnia.

Zajmują rewiry o promieniu kilku kilometrów i bronią je przez cały rok przed innymi osobnikami tego samego gatunku. Do głównych zagrożeń dla występowania tego gatunku w naszym regionie zalicza się wycinkę starodrzewów, które stanowią ostoje i miejsca lęgowe oraz zanikanie terenów otwartych, które są z kolei terenami łowieckimi.

Grzegorz Sitko

 

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.