Rymanów Zdrój

Znane uzdrowisko z unikalnymi wodami mineralnymi. W części zdrojowej urokliwy deptak przecięty rzeką Tabor. Okolica pełna lasów, licznych tras spacerowych oraz czystego powietrza i krystalicznych wód.

Rymanów. Rynek z kościołem św. Wawrzyńca. fot. silar (wikipedia.org)

Rymanów to niewielkie miasteczko położone w Beskidzie Niskim na trasie Krosno-Sanok, malowniczo położone na tzw. Wzgórzach Rymanowskich. Jest siedzibą gminy i lokalnym centrum handlu, rzemiosła i turystyki. Rymanów dzieli się na część miejską i zdrojową, usytuowaną 2 km na południe, w dolinie rzeki Tabor, o wyraźnie wypoczynkowym charakterze.

Rymanów ma bardzo starą metrykę, okoliczne doliny penetrowane były przez ludzi już w czasach neolitu, co potwierdzają znaleziska archeologiczne. Dogodne położenie na szlaku handlowym do Lwowa i na Węgry sprzyjało rozwojowi gospodarczemu miejscowości. Prawa miejskie Rymanów uzyskał w 1376 r. Według tradycji miały tu być dwa zamki, pierwszy wybudowany połowie XIV wieku na południe od dzisiejszej zabudowy, w miejscu do dziś nazywanym przez mieszkańców Zamczyskiem, który jednak został zniszczony jeszcze w średniowieczu. Drugi, wybudowany już w obrębie miejskiej zabudowy, rozebrany został pod koniec XVIII wieku. Współczesny Rymanów kojarzony jest najczęściej z miejscowością wypoczynkową z uwagi na istniejące uzdrowisko Rymanów-Zdrój. Leży ono na pograniczu dwóch różnych krajobrazowo obszarów: Beskidu Niskiego i Pogórza Bukowskiego. Jego początki wiążą się z osobą Anny Potockiej, właścicielki Rymanowa, która w 1876 r., podczas spaceru z dziećmi odkryła źródło lecznicze wody. Datę tą uważa się za początki uzdrowiska, chociaż zanim zbadano jakość wód i wybudowano pierwsze pensjonaty minęło parę lat. Rozwój ośrodka odbywał się w cieniu działającego i cieszącego się już uznaniem Iwonicza-Zdroju. Uzdrowisko Rymanów-Zdrój zasłynęło trzema wodami mineralnymi: Tytus, Klaudia i Celestyna ale w ostatnich latach udostępniono nowe ujęcia bogate w składniki mineralne o specyficznych właściwościach zdrowotnych. Są to Staś, Jan, Ignacy, Marysieńka, Naftusia, Krokusowe, Anna, Mieczysław, Danuta. Obecnie dysponuje ponad tysiącem miejsc dla kuracjuszy, mogących wypoczywać w pięknej scenerii parku zdrojowego. Ponadto, obok Rabki, jest największym w Polsce uzdrowiskiem dziecięcym.

Dwór w Rymanowie na mapie z 1851 r. (wikipedia.org)

Warto zobaczyć:  w Rymanowie i okolicy zachowało się wiele miejsc historycznych, które warto zwiedzić. Jednym z nich jest kościół pw. św. Wawrzyńca wybudowany w stylu późnobarokowym w latach 1779-1781, w jego ołtarzu głównym znajduje się łaskami słynący, namalowany na desce, obraz Matki Boski Bolesnej. Na wzniesieniu, za kościołem, właściciele Rymanowa Anna i Stanisław Potoccy założyli w XIX wieku Kalwarię zwaną powszechnie Rymanowską. Najstarszym obiektem jest tu Kaplica Grobu Pańskiego wybudowana w 1745 roku jako wotum dziękczynne za powrót do zdrowia wojewody Ossolińskiego. Bardzo starym zabytkiem jest Synagoga wybudowana w końcu XVI lub na początku XVII w. Była wzorowana na krakowskiej synagodze Remuh. Niestety podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę i urządzili w niej magazyn zrabowanego mienia żydowskiego, a następnie zboża. Dodatkowe zniszczenia nastąpiły w 1944 r., w trakcie działań wojennych a w 1957 roku pożar dopełnił zniszczenia bożnicy. Dopiero w 2005 roku synagoga została przekazana Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego i wyremontowana. Ślady kultury Żydów rymanowskich przetrwały także na tutejszym kirkuciena którym zachowało się ok. 800 macew. Szczególne są tu dwa ohele, grobowce cadyka Menachema Mendla i jego żony, cadyka Cwi Hirscha i jego syna cadyka Józefa Friedmana. Oba są celem pielgrzymek Żydów z całego świata. W Rymanowie-Zdroju uwagę zwracają stare pensjonaty z końca XIX wieku o ciekawej architekturze jak “Leliwa”, “Pogoń”, “Maria” czy dawna pijalnia wód.

Turystyka: w Rymanowie i okolicy nie brakuje szlaków turystycznych i tras spacerowych. W samym miasteczku wytyczona jest Ścieżka Historyczna prowadząca po najciekawszych zabytkach. Bardzo ciekawe pod względem widokowym i poznawczym są tematyczne trasy rowerowe prowadzące po najbliższej okolicy. Rowerowy Szlak Etnograficzny (znaki niebieskie) o długości 31 km tworzący pętlę: Rymanów-Bartoszów-Sieniawa-Mymoń-Pastwiska-Rudawka Rymanowska-Wisłoczek-Deszno-Rymanów-Zdrój-Rymanów.

Rowerowy Szlak między Zdrojami (znaki czerwone) o długości 24 km również tworzący pętlę: Rymanów-Rymanów-Zdrój-Bałucianka-Iwonicz-Zdrój-Klimkówka-Rymanów.

Szlak doliną Wisłoka (znaki zielone) o długość 35 km: Rymanów-Ladzin-Wróblik Królewski-Wróblik Szlachecki-Milcza-Bzianka-Besko-Mymoń-Sieniawa-Bartoszów-Rymanów.

Przez Rymanów-Zdrój przebiega Główny Szlak Beskidzki (znaki czerwone), prowadzący nieprzerwanie przez ponad 500 km z Ustronia do Wołosatego, przebiegając przez najpiękniejsze pasma Beskidów.

Wyznaczono tu również Transgraniczny Szlak Rowerowy „Beskidzkie Muzea” akcentujący piękno krajobrazu i dziedzictwo historyczne chronione w obiektach muzealnych, izbach pamięci po obu stronach granicy polski-słowackiej (znaki zielone).

W okolicy: dłuższe wycieczki po okolicy naprowadzą na ślady opuszczonych po akcji “Wisła” wsi łemkowskich, stare cmentarze wojenne, cerkwiska, krzyże przydrożne. Mimo powojennych zniszczeń przetrwały tu cerkwie łemkowskie w Daliowej, Woli Niżnej, Wisłoku Wielkim, Króliku Polskim i Zawadce Rymanowskiej. Warto odwiedzić unikalne miejsce jakim jest łemkowska wieś Zyndranowa i funkcjonujące tam Muzeum Kultury Łemkowskiej.

Dla porównania można urządzić wycieczkę do równie znanego uzdrowiska Iwonicz-Zdrój. Dla miłośników architektury sakralnej warto polecić unikalny i jedyny tak duży w Europie drewniany kościół w Haczowie oraz kościół w Bliznem – oba znajdujący się na liście zabytków UNESCO. Ciekawostką w okolicznym krajobrazie są liczne elektrownie wiatrowe, napędzane wiejącymi tu intensywnie od południa ciepłymi fenami.

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.