Wróbel – kosmopolita w świecie ptaków

Jest to prawdziwy kosmopolita w świecie ptaków, ponieważ zamieszkuje prawie wszystkie kontynenty. Od tysięcy lat wróbel występuje wyłącznie w miejscach przekształconych przez ludzi. W miejscach wyludnionych i bezludnych nie jest spotykany. W całej Polsce jego liczebność szacowana jest przez naukowców na 5-7 milionów par. Jak się jednak okazuje jego ilość stale maleje, chociaż powody tego faktu nie są dokładnie znane. Przypuszcza się jednym powodów tego faktu może być ciągłe zmniejszanie się dostępnych miejsc lęgowych w wyniku ociepleń i modernizacji budynków.

Wróble najchętniej na gniazda wybierają różnego typu szczeliny w elewacjach, także poddaszach. Jak wskazują obserwacje w miejscach o przewadze starszego, nieremontowanego budownictwa wróble występują częściej. Z prowadzonych od kilku dekad wyliczeń wynika, że liczebność wróbli w Warszawie zmniejszyła się o prawie 50 procent w stosunku do lat 70. poprzedniego wieku.

W innych miastach Europy notuje się jeszcze większe spadki ilości tego gatunku, przykładowo w samym Hamburgu o przeszło 70 procent. Za jedną z przyczyn podaje się spadek dostępnych źródeł pokarmu dla wróbla. Przykładowo coraz mniej jest naturalnych niekoszonych trawników, na których te ptaki zbierały nasiona różnych roślin, jak komosa i rdest. Zdecydowanie mniej jest również nieprzycinanych krzewów, w których mogły z kolei znaleźć różne gatunki owadów. Są jeszcze takie hipotezy naukowe, że ma na ten stan rzeczy wpływ wzrost poziomu promieniowania magnetycznego i zwiększający się stale hałas uliczny.

U wróbli obie płcie różnią się od siebie. Samice są płowoszare, bez wyraźnych kontrastowych barw koloru intensywnie brązowego na bokach głowy i czarnych zabarwień na podbrzuszu, które pojawiają się w okresie godowym. Wróble średnio dożywają dziesięciu lat. Oprócz wróbli możemy także spotkać, choć znacznie rzadziej, jego bliskiego krewniaka, czyli mazurek. Różni go całkowicie brązowa czapeczka na wierzchu głowy oraz czarna plamka na boku policzka. Obie płcie u mazurków są tak samo ubarwione.

W Bieszczadach w XIX wieku wróble uznawane były za pospolitego ptaka, podobnie jest i obecnie. Jest to gatunek osiadły i nie odlatuje na zimę. Mazurek z kolei jest w naszym regionie mniej liczny od wróbla, a w wysokich partiach Bieszczadów nie występuje.

Jednak nie należy zapominać o tym, że najliczniejszym ptakiem w Polsce i całej Europie jest zięba. Podobnie jest także w Bieszczadach, gdzie spotykana jest po górną granicę lasu, po piętro połonin.

Grzegorz Sitko

 

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.