Załuż

Załuż to niewielka wieś w dolinie Sanu w pobliżu Sanoka położona u podnóża Gór Słonnych. Są tu doskonałe warunki do rekreacji i aktywnego wypoczynku.

Położony u podnóża Gór Słonnych na rozległym tarasie doliny Sanu. W pobliżu ruiny dawnego zamku Kmitów. Wspaniałe krajobrazy i przyroda na wyciągnięcie ręki. Raj dla wędkarzy i rowerzystów.

Najstarsze odkryte tu ślady osadnictwa pochodzą z epoki żelaza i okresu rzymskiego. Wieś rozwijała się w cieniu pobliskiego zamku Kmitów na wzgórzu Sobień, wybudowanego w połowie XIV wieku. Od północy sąsiaduje z kompleksami leśnymi Parku Krajobrazowego Gór Słonnych, a od południa rozciąga się rozległy taras doliny Sanu zwany Błoniami Załuskimi. Są tu doskonałe warunki do rekreacji i aktywnego wypoczynku a wieś zmienia coraz bardziej swój charakter na letniskowy.

Warto zobaczyć: głównym zabytkiem Załuża jest zespół dworski z końca XIX w., przebudowany na ośrodek wypoczynkowy, otoczony XIX-wiecznym parkiem z rzadkimi okazami drzew i krzewów. Około 400 m na zachód od dworu znajdują się pozostałości murowanej kaplicy grobowej również z XIX w.

Właściwie częścią Załuża jest górujące nad Sanem wzniesienie Sobień, z ruinami legendarnego zamku Kmitów. Teren, naturalnie ukształtowany jak obronny, nadawał się idealnie do budowy fortalicji, dzięki której można było kontrolować stary szlak handlowy doliny Sanu. Wykorzystali to Kmitowie, którzy będąc właścicielami rozległych ziem wybudowali właśnie tu w połowie XIV w. niewielki zamek. Został on jednak zniszczony podczas napadu Węgrów w 1474 r. Dziś całe wzgórze tworzy rezerwat a w ruinach zamku urządzono platformę widokową na malowniczą dolinę Sanu.

Atrakcją Załuża o zupełnie innym charakterze są pozostałości tzw. Linii Mołotowa. Na stokach okolicznych wzgórz, jak i w samej wsi, zobaczyć można kilka betonowych schronów bojowych zbudowanych przez Sowietów w latach 1940-1941 wzdłuż granicznej wówczas linii Sanu. Przy drodze do Sanoka znajduje się cmentarz żołnierzy słowackich, poległych w 1941 r. podczas forsowania Linii Mołotowa.

Turystyka: od budynku stacji kolejowej na górę Sobień wytyczono pieszy szlak zielony, który następnie skręca na grań Gór Słonnych. Na przełęczy Przysłup łączy się ze szlakiem czerwonym Przemysko-Sanockim. W samym rezerwacie „Sobień” wyznakowano ścieżkę przyrodniczą (znaki zielone). Przez Załuż biegnie rowerowy szlak R 63 „Śladami przygód dobrego wojaka Szwejka” (część polska). Równie ciekawa tematycznie jest trasa rowerowego „Szlaku nadsańskich umocnień” – część południowa (znaki czarne), prezentująca zabytki militarne II wojny światowej jakimi są pozostałości tzw. „Linii Mołotowa”. Szlak rozpoczyna się w Solinie i prowadzi wzdłuż Sanu, aż do Przemyśla. Przez Załuż przebiega także szlak „Zielony Rower 6A Góry Słonne” (znaki niebieskie), bardzo atrakcyjny choć niełatwy, prowadzący przez widokowe odcinki Parku Krajobrazowego Gór Słonnych.

Dla amatorów wypraw wodnych wytyczono z kolei szlak  wodny „Błękitny San”, idealny dla wycieczek kajakowych. Liczne rozlokowane wzdłuż rzeki ośrodki wypoczynkowe i kempingi umożliwiają zaplanowanie spływu bez korzystania z namiotu. Szlak bierze swój początek kilka kilometrów poniżej źródeł Sanu a kończy się u ujścia Wisły.

W okolicy: Załuż to dobry punkt wypadowy zarówno w Bieszczady jak i na pobliskie Pogórze. W odległości kilkunastu kilometrów znajdują się bieszczadzkie jeziora: solińskie i myczkowieckie. Blisko stąd na ciekawe trasy kulturowe jak „Szlak Ikon”czy „Szlak Architektury Drewnianej”, na których podziwiać można unikalne zabytki, drewniane cerkiewki z ikonostasami i kościoły. W dolinie Sanu nie brak miejsc stworzonych do wędkowania a okolica pokryta dużymi kompleksami leśnymi gwarantuje ciszę i doskonałe warunki do  wypoczynku. Blisko stąd także do Sanoka i Leska gdzie zwiedzić można jedyne w swoim rodzaju miejsca i zabytki.

 

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.